
遍知贝玛嘎波大师教言集PK2རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་རྒྱུད་བཤད་པ་མཁས་པའི་ཁ་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ།
1-25
༄༅། །རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་རྒྱུད་བཤད་པ་མཁས་པའི་ཁ་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ།
༄། །བརྗོད་པའི་གཞི་ཡི་གེ།
༄༅། །རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་རྒྱུད་བཤད་པ་མཁས་པའི་ཁ་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། ༄༅། །བླ་མ་དང་མགོན་པོ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་ཡང་ཚིག་ལ་དབང་བའི་འདུན་ས་ཆེར། །ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་གྲགས་པའི་གཏེར་སློང་བའི། །ཡིད་ཀྱི་རེ་བ་སྐོང་བས་ལྷག་པའི་ལྷ། །འཇམ་དཀར་ཡོངས་འདུ་འདྲ་བར་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྗོད་བྱེད་ཆུ་ཀླུང་མ་ལུས་འབབ་པའི་གཞི། །བརྡ་སྤྲོད་འཛམ་བུའི་གསེར་གྱི་འཇུག་ངོགས་ཅན། །མཁས་པའི་ལུགས་བཟང་མ་དྲོས་མཚོར་བགྲོད་པའི། །ལེགས་བཤད་རིན་ཆེན་ཐེམ་སྐས་འདི་ན་ཀོ །རྗེ་བཙུན་བྱམས་མགོན་གྱིས། ཇི་ལྟར་མནམས་ན་རབ་དཀུ་ལ། །མྱངས་ན་ཞིམ་པའི་སྨན་བཞིན་དུ། །ཆོས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཉིས་སུ་གནས། །དོན་དང་ཡི་གེར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་རྒྱུད་གསུམ་བརྗོད་བྱར་བྱེད་པའི་གསུང་རབ་རྒྱུན་ཆགས་པ་ལ་ནི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་མིང་ཚིག་ཡི་གེ་འདུས་པའི་ངག་གི་ཚོགས་པ་རྒྱུན་ཆགས་པ་ཉིད་ལ་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། 
1-26
འདི་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ། བརྗོད་པའི་གཞི་ཡི་གེ། ཡི་གེ་འདུས་པའི་མིང་། མིང་སྦྱོར་བའི་ཚིག །ཚིག་ཚོགས་པའི་རྒྱུད་ལ་འཇུག་པ་བཞི་ལས། དང་པོ་ལ། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །དབྱེ་བ། རྒྱུ། ཁམས། ཀློག་ཚུལ་དྲུག་ལས། དང་པོ་ནི། ཐུན་མོང་གི་དབང་དུ་བྱས་པ། དོན་གྱི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མི་སྟོན་པའི་རྟོག་པ་ལ་སྒྲ་སྤྱི་ཙམ་སྣང་བ་ནི་ཡི་གེའི་ངོ་བོའི་རང་བཞིན་ནམ་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་དབང་གིས་གནས་དང་བྱེད་པ་ལ་སོགས་ཕྲད་པ་ལས། ཨ་ཨི་ལ་སོགས་པའི་གདངས་སུ་འཐོན་པ་ནི་མཚན་གཞི་དང་། དེ་བརྗོད་པའི་རྟེན། ཕྱི་རོལ་དུ་བྲིས་པ། རྒྱ་ཆེ་རོལ་པར། ཚངས་པའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་གསུངས་པ་དང་། རྒྱ་དང་བོད་དུ་གྲགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེའི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་དོ། །སྒྲ་ཡངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུམ་ཀ་ལ་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། ངེས་པ་ལས་སྔ་མ་དངོས་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་བཏགས་པའོ། །སྒྲ་སྤྱི་ཙམ་དེ་ཡང་རྣམ་རྟོག་གི་བཞོན་པའི་རླུང་སྣང་ཡིན་ལ། དེའི་རང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལ་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་དུ་འཇོག་པ་རྒྱུད་སྡེའི་ལུགས་ཏེ། དོན་ཆེན་འགྱུར་མེད་དམ་པ་ཡིན། །སྲོག་ཆེན་པོ་སྟེ་སྐྱེ་བ་མེད། །
1-27
ཅེས་གསུངས་པ་ལས་སོ། །དེ་བས་ན་རང་བཞིན་དེ་དག་གི་རྣམ་འགྱུར་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལས་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གསུམ་དུ་འཇོག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞར་ལ་བྱེད་པའི་ལས་ནི། བསླབ་པ་ཀུན་གྱི་གཞི་འཛིན་ཅིང་། །རིག་བྱེད་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ། །མིང་ཚིག་བརྗོད་པ་ཀུན་གྱི་གཞི། །ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ་བཤད་པར་བྱ། །ཞེས་ཐོན་མི་སམྦྷོ་ཊས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།། །། ངེས་ཚིག་ནི། རང་བཞིན་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་པས་ཨཀྵ་ར་དང་། མིང་ཚིག་གསལ་བར་བྱེད་པས་བྱཉྫ་ན་དང་། དོན་གཞན་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པས་ཝརྞ་ཡི་གེ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་། མི་འགྱུར་བ་དང་གསལ་བར་བྱེད། །རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ནུས་ལྡན་ཕྱིར། །ཡི་གེ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ།། །། དབྱེ་བ་ལ། བརྡ་སྤྲོད་པའི་གཞུང་ལ་གྲགས་པ་དང་། རྒྱུད་སྡེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལུགས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཀ་ལཱ་པའི་ལུགས་ལ་དབྱངས་ནི། ཨ་ཨཱ། ཨི་ཨཱི། ཨུ་ཨཱུ། རྀ་རཱྀ། ལྀ་ལཱྀ། ཨེ་ཨཻ། ཨོ་ཨཽ། བཅུ་བཞིར་ངེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོར་བཅུ་བཞི་རྣམས་དབྱངས་སོ། །ཞེས་འདོན་པ་ལས་སོ། །དེ་ཡང་མཚུངས་པ་ཡིན་མིན། །ནཱ་མིན་ཡིན་མིན། མཚམས་སྦྱོར་གྱི་ཡི་གེ་ཡིན་མིན་གཉིས་རྣམས་སུ་འདུའོ།

遍知贝玛嘎波大师教言集：《诠释文词传承·智者饰言》
1-25
《诠释文词传承·智者饰言》
讲述表述基础之文字
《诠释文词传承·智者饰言》
顶礼上师和怙主文殊音！
于精通词语之广大会众中，
征服四方扬名声宝藏，
满足心愿之殊胜本尊，
犹如白文殊圆满聚，我致敬礼！
表述之河水尽皆流注之基础，
文法如瞻部洲黄金河岸，
智者良规如通往无热恼湖，
此善说珍宝阶梯在此呈现。
如尊主弥勒所言："如同医药，嗅之极香，尝之甘美，法亦如是，分为两类，当知为义与文字。"依此所言，以三种义传承为所诠的连续不断的经典称为能诠传承，这是由名、词、字组成的连续不断的语言集合。
1-26
为了理解这一点，[需了解]表述基础之文字、文字组合的名词、名词连接的句子、句子集合的传承四个方面。第一方面包括：本质、词源、分类、原因、种类及读法六项。
首先，从共同角度而言，不显示义的本质与差别、仅在分别念中显现为声音一般之相，是文字本质的自性或定义。以此为对境，由表达意愿的力量，与位置、发声等相结合，发出"阿"、"伊"等音，是其事例；表达的凭借，外在书写形式，如《大游舞经》中所说的梵文六十四字母，以及在汉地、藏地所流行的一切文字形态。
从广义上讲，三者都称为"文字"，但确定义上，第一种是真实的，后两种是假名的。那纯粹的声音相也是分别念载体的气的显现，其自性是智慧之气，因此，将其自身立为文字的自性是密续的观点，如所说："大义无变是圣尊，大命无生。"
因此，应当了解这些自性的变化，从意识方面立为定义等三种。附带地，其作用正如吞弥·桑布扎所言："持一切学处之基，为诸论述明的因，名词句表述之基，当说文字之应用。"
1-27
词源：因其自性不变而称为"akṣara"（अक्षर，不坏字）；因能明显表示名词和句子而称为"vyañjana"（व्यञ्जन，明显字）；因具有表示其他义的能力而称为"varṇa"（वर्ण，色/字）。如所言："因为不变与明显，具有能表达之力，故称为'文字'。"
分类：依据文法论典的流行说法和密续不共之规则两种。
首先，依据迦拉巴派的观点，元音有：a ā, i ī, u ū, ṛ ṝ, ḷ ḹ, e ai, o au，共十四个，如诵读："首先十四者为元音。"这些又可归为相同与否、鼻音与否、连接字与否等类别。


 །གསལ་བྱེད་ནི། ཀ་ཁ་ག་གྷ་ང་། ཙ་ཚ་ཛ་ཛྙ་ཉ། ཊ་ཋ་ཌ་ཌྷ་ཎ། 
1-28
ཏ་ཐ་ད་དྷ་ན། པ་ཕ་བ་བྷ་མ་སྟེ་སྡེ་པ་ལྔ། ཡ་ར་ལ་ཝ་སྟེ་མཐར་གནས་བཞི་དང་། ཤ་ཥ་ས་ཧ་དྲོ་བ་བཞི་དང་། དེ་ནས་རྗེས་སུ་ང་རོ། རྣམ་པར་བཅད་བྱ། ཿྈྐ་ལྕེ་རྩ་ཅན། ཝ་མཆུ་ཅན་ཏེ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནམ། རྗེས་སུ་ང་རོ་ནི་སྡེ་པ་ལྔ་པོ་སོ་སོར་འདུས་ལ། རྣམ་བཅད་ར་དང་སར་འདུས་ཤིང་། ྈ་ཌཱ་མ་རུ་ཡི་རྣམ་པ་དང་། ཉ་གླང་པོ་ཆེའི་བུམ་པའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་གཉིས་ཀྱང་རྣམ་བཅད་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ར་དང་སར་འདུས་པས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དུ་བཤད་ཀྱང་རུང་ངོ་། །དེ་དག་ཀྱང་སྡེ་པ་ཡིན་མིན་གཉིས། སྒྲ་ལྡན་སྒྲ་མེད་གཉིས་སུ་འདུའོ། ། ཙནྡྲ་པའི་ལུགས་ནི། ཨ་ཨི་ཨུ་ཎ། རྀ་ལྀ་ཀ྄་ཨེ་ཨོང་། ཨཻ་ཨཽ་ཙ྄། དེ་ལས་ཨ་ཨི་ཨུ་རྀ་བཞི་ལ་ཐུང་ངུ་རིང་པོ་ཤིན་ཏུ་རིང་པོ་སྟེ་གསུམ་གསུམ། དེ་དག་རེ་རེ་ལའང་། ཙནྡྲ་གོ་མིས་ཡི་གེའི་མདོར། མཐོན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཨུ་དཱཏྟ། །དམའ་བས་ཨ་ནུ་དཱཏྟའོ། །དེ་དག་བར་མ་སྭ་རི་ཏའོ། །ཞེས་གསུངས་པས། སྐད་གདངས་མཐོ་བས་བརྗོད་པ་ཨུ་དཱཏྟ། དམའ་བས་བརྗོད་པ་ཨ་ནུ་དཱཏྟ། བར་མས་བརྗོད་པ་སྭ་རི་ཏ་གསུམ་གསུམ་སྟེ་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག །དེ་རྣམས་ལ་སྣ་ལྡན་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག །སྣ་མེད་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག །
1-29
བསྡོམས་པས་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས། མཚམས་སྦྱོར་ཡི་གེ་ཐུང་བ་མེད། །ལྀ་ཡིག་རིང་པོ་མེད་པས་ན། །ལྔ་པོ་བཅུ་གཉིས་བཅུ་གཉིས་སོ། །ཞེས་པས། མཚམས་སྦྱོར་ཡི་གེ་བཞི་ལ། རིང་པོ་དང་ཤིན་ཏུ་རིང་པོ་གཉིས་གཉིས། །ལྀ་ལ་རིང་པོ་མེད་པས་ཐུང་ངུ་དང་། ཤིན་ཏུ་རིང་པོ་གཉིས། དེ་དག་ལྔ་པོ་རེ་རེ་ལའང་། ཨུ་དཱཏྟ་ཨ་ནུདཱཏྟ། སྭ་རི་ཏ་དང་གསུམ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བས་སུམ་ཅུ། དེ་རྣམས་སྣ་ལྡན་སུམ་ཅུ། སྣ་མེད་སུམ་ཅུ་དང་བཅས་པས་དྲུག་ཅུ་སྟེ་གོང་དང་བསྡོམས་པས་དབྱངས་ལ་བརྒྱ་སོ་གཉིས་ཡོད་དོ། །ཧ་ཡ་ཝ་ར་ལཎ྄། ཉ་མ་ང་ཎ་ནམ྄། ཛྷ་བྷཉ྄། གྷ་ཌྷ་དྷཥ྄། ཛ་བ་ག་ཌ་ད་ཤ྄། ཁ་ཕ་ཚ་ཋ་ཐ་ཙ་ཊ་ཏ་པ྄། ཀ་པ་ཡ་ཤ་ཥ་སར྄། ཧ་ལ྄། གསལ་བྱེད་ལ་སུམ་ཅུ་སོ་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། ཀ་གཅིག་པུ་ལ་ཡང་དབྱངས་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་ཞུགས་ཏེ། བསྡོམས་པས་གསལ་བྱེད་བཞི་སྟོང་སུམ་བརྒྱ་ང་དྲུག་ཡོད་དོ། །སྨྲ་སྒོའི་ལུགས་ལ། ཨ་ཞེས་པ་དྲང་པོ་མདའ་ལྟ་བུ་དང་། ཨེ་ཞེས་པ་བསྒྲེང་བ་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་དང་། ཨི་ཞེས་པ་གླང་པོ་ཆེའི་སྣ་ལྟ་བུ་དང་། ཨོ་ཞེས་པ་གྱེན་དུ་སྟོད་པ་གདུགས་ལྟ་བུ་དང་། ཨུ་ཞེས་པ་ཐུར་དུ་སྨད་པ་རྐང་རྟེན་ལྟ་བུ་དང་། རྀ་ཞེས་པ་བསྒྲིམས་པ་མེ་རིས་ལྟ་བུ་དང་། 
1-30
ལྀ་ཞེས་པ་གློད་པ་ཆུ་རིས་ལྟ་བུ་སྟེ་དབྱངས་བདུན་དུ་འདུས་པར་གསུངས་ཏེ། དྲང་པོར་བསྒྲེང་དང་དཀུག་པ་དང་། སྟོད་དང་སྨད་དང་བསྒྲིམས་དང་གློད། །མདའ་དང་བསེ་རུ་གླང་ཆེན་སྣ། །གདུགས་དང་རྐང་རྟེན་མེ་ཆུ་རིས། །ཞེས་པས་སོ། །སྡེབས་སྦྱོར་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་སུ། །འདིར་ནི་དབྱངས་ཡིག་ཉི་ཤུ་གཉིས། །གསལ་བྱེད་རྣམས་ནི་སུམ་ཅུ་བདུན། །ཞེས་པ། ཨ་ཨི་ཨུ་རྀ་བཞི་ལ་ཐུང་ངུ་རིང་པོ་ཤིན་ཏུ་རིང་པོ་གསུམ་གསུམ། ལྀ་ཡིག་ལ་ཐུང་ངུ་དང་ཤིན་ཏུ་རིང་པོ་གཉིས། མཚམས་སྦྱོར་གྱི་ཡི་གེ་བཞི་ལ་ཐུང་ངུ་མེད་པས་རིང་པོ་དང་ཤིན་ཏུ་རིང་པོ་གཉིས་གཉིས་ཏེ་དྲིལ་པས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སོ། །གསལ་བྱེད་ལ་སྡེ་པ་ལྔ། མཐར་གནས་དྲོ་བ། ལྕེ་རྩ་ཅན། མཆུ་ཅན། རྣམ་བཅད། རྗེས་སུ་ང་རོ་སྟེ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནོ། ། སུམ་རྟགས་ཀྱི་ལུགས་ནི། དབྱངས་ལ་ཨི་ཨུ་ཨེ་ཨོ་བཞི་སྟེ། ཨཱ་ལི་གསལ་བྱེད་ཨི་སོགས་བཞི། །ཞེས་སོ། །གསལ་བྱེད་ནི། ཀ་ཁ་ག་ང་། ཅ་ཆ་ཇ་ཉ། ཏ་ཐ་ད་ན། པ་ཕ་བ་མ། ཙ་ཚ་ཛ་ཝ། ཞ་ཟ་འ་ཡ། ར་ལ་ཤ་ས། ཧ་ཨ་སྟེ་ཀཱ་ལི་སུམ་ཅུ་ཐམ་པའོ། །ཞེས་སོ།

辅音：ka kha ga gha nga, ca cha ja jha ña, ṭa ṭha ḍa ḍha ṇa,
1-28
ta tha da dha na, pa pha ba bha ma，共五组；ya ra la va四种后位字，以及sha ṣa sa ha四种热音字；之后是后鼻音、顿呜、ṅka舌根字、va唇音字，共三十七个。后鼻音归入五组中，顿呜归入ra和sa，而ṅ如嘎玛鼓形状，ña如象壶形状，这两者也是从顿呜变化而来，因此归入ra和sa，所以说有三十三个也是可以的。这些又可归纳为属于组别与否两类，有声与无声两类。
据月称派观点：a i u ṇ, ṛ ḷ k̇ e oṃ, ai au c̣。其中a i u ṛ四个各有短、长、极长三种，每一种又如《月称文法经》所言："高声为udātta，低声为anudātta，中间为svarita。"由此，用高声发音为udātta，用低声发音为anudātta，用中等声音发音为svarita，各三种，共三十六。这些又各有鼻音三十六，非鼻音三十六，
1-29
合计七十二。如所说："连接音字无短音，ḷ音无长音，五种各有十二个。"即连接字四个，各有长音和极长音两种，ḷ无长音，仅有短音和极长音两种，这五种每一种又分为udātta、anudātta、svarita三种，共三十个。这些又有鼻音三十，非鼻音三十，总共六十，加上前面的，元音共计一百三十二个。
辅音有：ha ya va ra la ṇ, ña ma ṅa ṇa nam, jha bha ñ, gha ḍha dha ṣ, ja ba ga ḍa da ś, kha pha cha ṭha tha ca ṭa ta p, ka pa ya śa ṣa sar, hal。辅音共有三十三个，仅一个ka字就可以与一百三十二个元音相结合，总计有四千三百五十六个辅音。
根据《言门》的规定：称为"a"的直如箭，称为"e"的上扬如独角兽，称为"i"的如象鼻，称为"o"的向上挺立如伞，称为"u"的向下倾斜如脚撑，称为"ṛ"的紧缩如火纹，
1-30
称为"ḷ"的松弛如水纹，元音归纳为七种，如所说："直的、上扬的、曲折的，上挺的、下垂的、紧缩的与松弛的，箭与独角兽及象鼻，伞与脚撑及火水纹。"
在《韵律宝藏》中说："此中元音二十二，辅音总计三十七。"即a i u ṛ四个各有短、长、极长三种，ḷ字有短和极长两种，连接字四个因无短音，故各有长和极长两种，合计二十二个。辅音有五组、后位字、热音字、舌根字、唇音字、顿呜、后鼻音，共三十七个。
根据《藏文语法》的规定，元音有i u e o四个，如所说："āli清音i等四个。"辅音为：ka kha ga nga, ca cha ja ña, ta tha da na, pa pha ba ma, tsa tsha dza wa, zha za 'a ya, ra la sha sa, ha a，共三十个kāli，如是所言。


 །སྤྱིར་དབྱངས་རྣམས་མོ་རྟགས་དང་། གསལ་བྱེད་རྣམས་ཕོ་རྟགས་སུ་མཛད་ནས་ཕོ་ཡི་ཡི་གེ་འབའ་ཞིག་ལ། །སྡེ་པ་ཕྱེད་དང་བརྒྱད་གནས་པའང་། །
1-31
སྡེ་ཚན་ལྔ་རུ་དྲིལ་བྱས་ལ། །ཕོ་དང་མ་ནིང་མོ་དང་ནི། །ཤིན་ཏུ་མོ་དང་བཞི་བཞི་རུ། །སྡེ་པ་བཞི་པ་ཡན་ཆད་དབྱེ། །ལྷག་མ་བཅུ་བཞི་གནས་པ་ལ། །ཙ་སོགས་གསུམ་ནི་ཅ་སོགས་སྦྱར། །ཝ་ནི་བ་དང་སྦྱར་བར་བྱ། །ལྷག་མ་དྲུག་ནི་མོ་རུ་སྦྱར། །ར་ལ་ཧ་ནི་མོ་གཤམ་སྟེ། །མ་ནིང་མཚན་མེད་ཅེས་ཀྱང་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པས། །ཕོ་ཀ་ཅ་ཏ་པ་ཙ། མ་ནིང་ཁ་ཆ་ཐ་ཕ་ཚ། མོ་ག་ཇ་ད་བ་ཛ། ཝ་ཞ་ཟ་འ་ཡ་ཤ་ས། ཤིན་ཏུ་མོ་ང་ཉ་ན་མ། མོ་གཤམ་ར་ལ་ཧ་དབྱེ་ཚུལ་ལོ། །དེའི་ནང་ནས་སྔོན་འཇུག་དང་རྗེས་འཇུག་གི་དབྱེ་ཚུལ་ནི། ག་ང་ད་ན་བ་མ་འ་ར་ལ་ས་བཅུ་ནི་རྗེས་འཇུག་གོ །དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས། ག་ད་བ་མ་འ་སྟེ་ལྔ་ནི་སྔོན་དུ་འཇུག་པའོ། །ད་ས་དག་ནི་ཡང་འཇུག་པ་སྟེ། ད་ནི་ན་ར་ལ་རྣམས་ཀྱིའོ། །དཔེར་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིནད། །དེ་ལྟར་གྱུརད། བཀའ་སྩལད། ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ས་ནི་ག་ང་བ་མ་རྣམས་ཀྱིའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། མོ་ཡི་ཡི་གེའི་ནང་ནས་ནི། །རྗེས་འཇུག་ཡི་གེ་བཅུ་དབྱུང་བྱ། །རྗེས་འཇུག་བཅུ་ཡི་ནང་ནས་ནི། །སྔོན་འཇུག་ཡི་གེ་ལྔ་དབྱུང་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའོ།། །། རྒྱུད་སྡེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལུགས་ནི། སྤྱིར་ཨ་སོགས་བཅུ་བཞིའི་སྟེང་དུ་རྗེས་སུ་ང་རོ་དང་། །
1-32
རྣམ་བཅད་ལ་རྟེན་དུ་ཨ་ཡིག་སྦྱར་བ་ཨཾ་དང་ཨཿསྟེ་བཅུ་དྲུག་གོ །ཕྱི་མ་གཉིས་དབྱངས་གསལ་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ཀྱང་ཡི་གེའི་གདགས་གཞིའི་ངེས་པས་རྟེན་གྱི་དབང་ལས་དབྱངས་སུ་མཛད་དོ། །གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ་ཀྵ་བསྣན་ནས་སོ་བཞིར་བྱེད་པ་དང་། དེའི་སྟེང་དུ་ཡ་ར་ལ་ཝ་ཌ་ཌྷ་བསྣན་ནས་བཞི་བཅུར་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱང་གདགས་གཞི་ལ་བལྟོས་པའི་དབང་དུ་ཡིན་ལ། ཡི་གེ་ངོ་བོ་ནི་ཀྵ་ཀ་དང་སས་བསྡུས་པ་ཡིན་པས་དང་། ལྷག་མ་ཡི་གེ་སླར་བལྡབས་པས་སོ་གསུམ་དུ་འདུས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེ་བྲག་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོར། རང་བྱུང་གི་དབྱངས། ཨ་ཨི་རྀ་ཨུ་ལྀ་ཐུང་ངུ་ལྔ་དང་། དེའི་ཡོན་ཏན་ཨ་ཨེ་ཨར྄་ཨོ་ཨལ྄། དེ་དག་གི་ཡ་ཎར྄་བསྒྱུར་བ། ཧ་ཡ་ར་ཝ་ལ། ཡ་ཎར྄་བསྒྱུར་བའི་རིང་པོ་ལཱ་ཝཱ་རཱ་ཡཱ་ཧཱ། དེ་དག་གི་འཕེལ་བ་ལ། ཨཱལ྄་ཨཽ་ཨཱར྄་ཨཻ་ཨཱ། རང་བྱུང་གི་རིང་པོ་ལྔ་ནི། ལཱྀ་ཨཱུ་རཱྀ་ཨཱི་ཨཱ་སྟེ་དབྱངས་སུམ་ཅུ། དཀར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ས་བོན་དབྱངས་ཐུང་ངུ་བཅོ་ལྔའི་མཐར་ཨཾ། ནག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ས་བོན་རིང་པོ་བཅོ་ལྔའི་མཐར་ཨཿ། དེ་གཉིས་བསྡོམས་པས་དབྱངས་སོ་གཉིས་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚོན་པ་ཡིན་ལ། ཧ་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བྱེད་ལྔ་དབྱངས་དངོས་མ་ཡིན་ཀྱང་། 
1-33
རབ་ཏུ་བཟློག་པས་དབྱངས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབྱངས་སུ་བཞེད་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་བཟློག་པའི་དོན་ནི་ཨི་ཡར་འགྱུར་བའི་སྐབས་སྲིད་པ་བཞིན་དུ་ཡ་ཨིར་འགྱུར་བ་ཡང་སྲིད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཨུ་ཝ྄། རྀ་ར྄། ལྀ་ལ྄་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། །ཨ་ཧར་འགྱུར་པ་ནི་འཇམ་དཔལ་གྱི་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་དང་། དྲི་མེད་འོད་ལ་གྲགས་སོ། །རབ་ཏུ་བཟློག་པ་ལ་སྒྲ་བདག་སམ་པྲ་སཱ་ར་ཎ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་དོ། །དབྱངས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྩ་བའི་ངེས་པ་ལས་ཨ་ཡིག་ཐུང་ངུ་གཅིག་པུར་འདུས་ཏེ། ཐུང་ངུ་མ་ལུས་ངག་ཏུ་འགྱུར། །ཞེས་དགོངས་པ་ལུང་སྟོན་ལས་འཕྱུང་བས་སོ། །གསལ་བྱེད་ནི་སྡེ་པ་ལྔའི་ཁར་ས་ཉྤ་ཥ་ཤ་ྈྐ་བསྣན་པའི་སུམ་ཅུའམ། དབྱེ་ན་སཾ་པྲ་ས་ར་ཎའི་དབང་གིས་ཧ་ཡར་ཝ་ལ་རྣམས་དབྱངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཡང་ཡིན་པས་དབྱངས་གསལ་ཐུན་མོང་བ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་བསྣན་པས་སོ་ལྔ་དང་། ཁ་སྐོང་ཌ་ཌྷ་ཡ་ཝ་ལ་སྟེ་བཞི་བཅུ། དེ་ལྟར་རྐྱང་པ་བཞི་བཅུ་དང་། ཉིས་བརྩེགས་བཞི་བཅུ་སྟེ་བརྒྱད་ཅུས་དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུ་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ།

1-31
总的来说，将元音视为阴性符号，辅音视为阳性符号，仅就阳性字母而言，"七组半分布，归纳为五类，阳性与中性，阴性及极阴，各分为四组，从第四组以上划分，余下十四处，tsa等三与ca等配合，va与ba配合，余下六为阴性，ra la ha为无子阴性，亦称为无相中性。"
据此，阳性为ka ca ta pa tsa；中性为kha cha tha pha tsha；阴性为ga ja da ba dza, wa zha za 'a ya sha sa；极阴性为nga ña na ma；无子阴性为ra la ha，这是划分方式。
其中，前加字和后加字的区分方式为：ga nga da na ba ma 'a ra la sa十个是后加字。这些中，ga da ba ma 'a五个是前加字。da sa两个是再加字：da是na ra la的再加字，例如"pha rol tu phyind"（到彼岸），"de ltar gyurd"（如是成），"bka' tsald"（宣说）等；sa是ga nga ba ma的再加字。如所说："阴性字母中，应取后加字十个，后加字十中，应取前加字五个。"
1-32
密续不共规则：一般在十四元音（a等）上加上后鼻音和顿呜，以a为依托，即aṃ与aḥ，共十六个。虽然后两者是元音辅音共有的，但由于字母命名基础的确定，依据所依而将其定为元音。
辅音三十三个上加上kṣa而成三十四个，或在此基础上再加ya ra la va ḍa ḍha而成四十个等，也是依据命名基础而言；实际上，字母本质上kṣa是由ka和sa组合而成，其余字母重复，故归为三十三个。
特别是在《时轮金刚》中：自生元音a i ṛ u ḷ五短音，及其性质a e ar o al，它们转为半元音ha ya ra va la，半元音变长的lā vā rā yā hā，它们的增长āl au ār ai ā，自生长音五个：lḷ ū ṝ ī ā，共三十个元音。白分十五日的种子字是十五个短元音后加aṃ，黑分十五日的种子字是十五个长元音后加aḥ，两者合计为三十二元音，象征三十二相。
ha la等辅音五个虽非实际元音，
1-33
但通过逆转成为具有元音性质，因此被认为是元音。"逆转"的意义是，如同i可变为ya，同样ya也可变为i。同样地，u与v̇，ṛ与ṙ，ḷ与l̇也是如此。a变为ha在文殊的文法和《无垢光》中有所记载。逆转在梵语中称为saṃprasāraṇa（开展）。元音的所有这些变化，根据根本确定，都归结为唯一的短元音a，正如《意趣解说》中所说："一切短音变为语言。"
辅音则在五组上加sa ña ṣa śa ṅka成为三十个，或者细分时，由于saṃprasāraṇa的缘故，ha ya va la也具有元音性质，是元音辅音共有的，加上它们成为三十五个；补充上ḍa ḍha ya va la成为四十个。这样，单体四十个和双体四十个，共八十个，象征八十种好。
;


 ། རྒྱུ་ནི་བྱེད་རྒྱུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གནས་དང་བྱེད་པ་དང་རྩོལ་བ་གསུམ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་གྲགས་པ་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱབ་བྱེད་རླུང་ཡང་སྟེ། 
1-34
ཙནྡྲ་གོ་མིས། གནས་དང་། བྱེད་པ་དང་། རྩོལ་བ་རྣམས་ལས་ཡི་གེ་རྣམས་སྐྱེའོ་ཞེས་དང་། རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཡི་གེ་ཀུན་སློང་ཤེས་པ་ལས། །སྐྱེ་ལ་ཤེས་པས་སྒྲ་སྐྱེའོ། །ཞེས་གསུངས། ཆོས་མཆོག་གིས། ངག་གི་དོན་སྣང་བའི་སེམས་པ་ལ་བརྗོད་འདོད་སྐྱེ་ལ། དེ་ལས་གནས་དང་བྱེད་པ་ཕྲད་ཅིང་སྒྲ་སྐྱེའོ། །ཞེས་པའི་གནས་ནི། ཁོག་པ་མགྲིན་པ་རྐན་དང་ལྕེ། །སྣ་དང་སྤྱི་བོ་སོ་དང་མཆུ། །ཞེས་གསུངས་པས། ཨ་ཀུ་ཧ་ྈྐ་མགྲིན་པ་ལས། །ཨི་ཙུ་ཡ་ཤ་རྐན་ལས་བྱུང་། །ཨིཏ་ཨེཏ་ཨཻཏ་རྣམས་མགྲིན་རྐན་ལས། །རྀ་ཊུ་ར་ཥ་སྤྱི་བོ་ལས། །ལྀ་ཏུ་ལ་ས་སོ་ལས་བྱུང་། །ཨུ་པུ་ཝ་པ་མཆུ་དག་ལས། །ཨུཏ་ཨོཏ་ཨཽཏ་རྣམས་མཆུ་མགྲིན་ལས། །ཝ་ཡིག་མཆུ་དང་སོ་ལས་བྱུང་། །རྗེས་སུ་ང་རོ་སྣ་ལས་ཏེ། །སྣ་དང་རང་གི་གནས་ལས་ཀྱང་། །སྡེ་པའི་ལྔ་པ་རྣམས་འབྱུང་ངོ་། །ཞེས་འདོན་པ་རྣམས་སོ། །ཀུ་ཀ་སྡེ། ཙུ་ཙ་སྡེ། ཊུ་ཊ་སྡེ། ཏུ་ཏ་སྡེ། པུ་པ་སྡེ་གོ་བར་བྱེད་པའི་བརྡ་ཆད་དོ། ། བྱེད་པ་ནི། རྐན་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིིས་ལྕེའི་རྩ་བ་དང་། མགྲིན་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལྕེའི་དབུས་དང་། སྤྱི་བོ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལྕེའི་རྩེ་དང་ཉེ་བ་དང་། སོ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལྕེའི་རྩེ་མོ་སྟེ། ལྷག་མ་མཆུ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་བྱེད་པ་དང་གནས་མཚུངས་པའོ། །
1-35
རྩོལ་བ་ནི། རྩོལ་བ་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་ཏེ། །ནང་གི་ཕྱེ་དང་བཙུམས་པ་དང་། །ཕྲད་དང་ཅུང་ཟད་ཕྲད་པའོ། །ཕྱི་རོལ་སྒྲ་མེད་སྒྲ་ལྡན་དང་། །སྲོག་ཆུང་བ་དང་སྲོག་ཆེ་དང་། །དྲོ་བ་ཞེས་བྱ་རྣམས་སུ་བཤད། །ཅེས་པའི་ཕྱེ་བ་ནི། །མགྲིན་པ་མ་བསྡམས་པའི་བརྗོད་པས་དབྱངས་རྣམས་དང་། །དྲོ་བ་བཞི་དང་སྡེ་པའི་གཉིས་པ་བཞི་པ་རྣམས་སོ། །བཙུམས་པ་ནི་ཨ་ཡིག་ཐུང་ངུའོ། །ཕྲད་པ་ནི་སྡེ་པ་ལྔའི་ཡི་གེ་རྣམས་སོ། །ཅུང་ཟད་ཕྲད་པ་མཐར་གནས་བཞིའོ། །སྒྲ་མེད་ནི་མགྲིན་པ་ཕྱེ་བས་སྒྲ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་སྟེ། སྡེ་པའི་དང་པོ། གཉིས་པ། ཤ་ཥ་ས། ཚེག་དྲག་ཅན། ལྕེ་རྩ་ཅན། མཆུ་དང་ཉེ་བ་ཅན་རྣམས་སོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་གསལ་བྱེད་རྣམས་མགྲིན་པ་བཙུམས་པས་སྒྲ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པས་སྒྲ་ལྡན་ཡིན་ནོ། །སྲོག་ཆུང་བ་ནི། དང་པོ་གསུམ་པ་མཐར་གནས་རྣམས་ཏེ། སྲོག་ཅེས་པ་ནི་རླུང་འདི་རྣམས་ལ་ཆུང་ཞིང་ཕྲ་བས་སོ། །དེ་ལས་ཅིག་ཤོས་རྣམས་སྲོག་ཆེན་པོ་སྟེ། གཉིས་པ་བཞི་པ་དྲོ་བ་རྣམས་སོ། །དྲོ་བ་ནི་ཤ་ཥ་ས་ཧ་འདི་རྣམས་ལ་དབུགས་དྲོ་བས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་བ་རླུང་ནི་བྱཱ་པྟ་ཞེས་བྱ་བར་གྲགས་སོ། །རྒྱུའི་ཚུལ་དེ་དག་ཀྱང་རྒྱུད་སྡེའི་ཕྱོགས་ལ་རང་བཞིན་དང་རྣམ་འགྱུར་གཉིས་ཀྱིས་ཤེས་དགོས་ལ། 
1-36
རང་བཞིན་ནི་ཁམས་ལྔའི་དྭངས་མའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་སྙིགས་མའི་རྣམ་འགྱུར་གྱི་བག་ཆགས་ལྔ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་རྣམས་ཡིན་ལ། ལྔ་པོ་ཡང་། གཙོ་བོར་ཨ་ཨི་རྀ་ཨུ་ལྀ་སྟེ་དབྱངས་ལྔའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཡི་གེ་ལྔ་ཞེས་གྲགས་ལ། ཁམས་ཀྱི་དབང་ལས་ཀུན་འབྱུང་གི་ངེས་པས་གསལ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོང་ཆེན་ཡི་གེ་ལྔས་ཁྱབ་པར་བཤད་པའོ།

原因，从发声作用角度而言，位置、发声器官和发音努力三者是共同公认的，以及这些的普遍媒介风，
1-34
如月称·呼米所说："位置、发声器官和发音努力产生文字。"《释量论》中说："文字由引发的意识产生，由意识产生声音。"法胜说："在语言义相显现的意识中生起表达欲，由此与位置和发声器官结合而产生声音。"
位置是："腹部喉咙颚与舌，鼻顶牙齿及嘴唇。"如所言：
a ku ha ṅka从喉部生，
i cu ya śa从颚部生，
it et ait等从喉颚生，
ṛ ṭu ra ṣa从顶部生，
ḷ tu la sa从牙齿生，
u pu va pa从嘴唇生，
ut ot aut等从唇喉生，
va字从唇牙生，
后鼻音从鼻生，
从鼻和自身位置，
五组第五音生。
所诵的这些中，ku指ka组，cu指ca组，ṭu指ṭa组，tu指ta组，pu指pa组，这是约定术语。
发声器官是：颚生音以舌根，喉生音以舌中，顶生音以舌尖附近，牙生音以舌尖，其余唇生音的发声器官与位置相同。
1-35
发音努力分为内外两种："内部分开闭合，接触及微接触。外部无声有声，微气及大气，热音等类别。"其中"分开"是指不紧闭喉咙的发音，包括所有元音、四个热音字和组别中的第二和第四。"闭合"是指短元音a。"接触"是指五组的字母。"微接触"是指四个后位字。
"无声"是指开放喉咙时不能辨别声音的，即组别的第一、第二、śa ṣa sa以及顿呜、舌根音和近唇音。除此之外的辅音因喉咙闭合而能辨别声音，故为"有声"。"微气"是指第一、第三和后位字，"气"指风，因为这些气微小细弱。相对的是"大气"，即第二、第四和热音字。"热音"是指śa ṣa sa ha，因为这些呼出热气。
这些的共同要素风，在梵语中称为vyāpta（遍满）。这些原因方式在密续中也需通过自性和变化两方面理解，
1-36
自性是具有五大元素精华性质的智慧之风，与五种粗大变化的习气相联系。这五种主要是a i ṛ u ḷ，即具有五元音性质，因此被称为"大空五字"；由于元素力量的缘故，从因果的确定性上，普遍存在于所有辅音中，因此说所有字母都被大空五字所遍满。


 ། དེའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་བརྗོད་པའི་རྟེན། ཡི་གེའི་གཟུགས་ལ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རི་མོ་ཙམ་ལྔ་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བཤད་དེ། དབུས་སུ་ཨ་ཡིག་གི་རང་བཞིན་ནམ་མཁའི་ཁམས་མཚོན་བྱེད་གྲི་གུག་གི་རྣམ་པ། ཤར་དུ་ཨི་ཡིག་གི་རང་བཞིན་རླུང་ཁམས་མཚོན་བྱེད་དབྱུག་པ། ལྷོར་རྀ་ཡིག་མེ་ཁམས་མཚོན་བྱེད་ཚེག་དྲག་གམ་རྣམ་བཅད། བྱང་དུ་ཨུ་ཡིག་ཆུ་ཁམས་ལ་མཚོན་བྱེད་ཐིག་ལེ། ནུབ་ཏུ་ལྀ་ཡིག་ས་ཁམས་མཚོན་བྱེད་ཐོད་གུག་གི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱ་གར་གྱི་ཡི་གེའི་གསལ་བྱེད་དུ་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཟླ་ཚེས་དང་ཐིག་ལེས་བརྒྱན་པ་ལ་ཡི་གེའི་ཁམས་ལྔ་ཆར་རྫོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དབྱངས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ལས་ཝཾ་ཡིག་བསྒྲུབ་པ་དང་། 
1-37
དེའི་མཐར་ཤར་དུ་ཙ་སྡེ། ལྷོར་ཊ་སྡེ། བྱང་དུ་པ་སྡེ། ནུབ་ཏུ་ཏ་སྡེ། སྟེང་དུ་ཀ་སྡེ། འོག་ཏུ་ས་སྡེ། གསལ་བྱེད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རི་མོའི་རྣམ་པ། དེ་རྣམས་ལས་རླུང་དང་ས་ཐབས་ཤེས། མེ་དང་ཆུ། ནམ་མཁའ་དང་ཡེ་ཤེས་ཐབས་ཤེས་ཏེ་གསལ་བྱེད་ཐམས་ཅད་འདུས་པ་ལས་དེའི་རྟེན་ཨེ་ཡིག་འཆར་བ་དང་། གཉིས་པོ་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་སྦྱོར་བ་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་སྤྱི་སྡོམས་སུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་བསྒྲུབ་ཚུལ་ནི། ནག་དཀར་གྱི་གང་བ་ཨཿ ཨཾ་བཞག་ཕྱི་མ་ཕྲལ། ཐིག་ལེ་ཕྱི་རོལ་དུ་ཟླ་བ། ནང་དུ་ཁུ་བ། གཞན་དུ་སྐུ་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་བཅད་ཉི་མ། རྡུལ། གསུང་། ཨ་ནི་སྒྲ་གཅན་དང་། བར་དོའི་ཤེས་པ་དང་ཐུགས་སོ། །ཨ་ཡིག་དག་གི་བར་དུ་ཨུའོ། །ཨུའི་ཡི་གེ་ཝའོ། །གསལ་བྱེད་དབྱངས་མེད་ཕ་རོལ་གྱི་ཡི་གེར་དྲང་ངོ་། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ལས་འཛིན་པ་གྲུབ་བོ། །ཐིག་ལེ་ང་རོར་སོང་། བརྟེན་པའི་ཆེད་དུ། གཞི་ཨ་ལས་བདུན་པ་འོས། ངི་བྱིན། ངི་སྨིན་འོས་ཁྱད་དོན་ཡིན་པས་ང་ཕྱིས། སྲོག་གི་ཨི་བཞག །ཨའི་ཡི་གེ་ཨིའི་ཡི་གེ་ལ་ཨེའོ། །ཕ་རོལ་ཕྱིས་པས་ཨེ་ཝཾ་གྲུབ་བོ། ། ཁམས་ནི། ཐོག་མར་སྡེ་པའི་འབྱུང་ཆེན་གྱི་དབང་ལས། ཨ་སོགས་མགྲིན་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་། 
1-38
དེ་བཞིན་དུ། ཨི་ཙུ་སོགས་རླུང་། རྀ་ཊུ་སོགས་མེ། ཨུ་པུ་སོགས་ཆུ། ལྀ་ཏུ་སོགས་ས་ཁམས་པའི་བར་ཡིན་ལ། སོ་སོའི་འབྱུང་ཆུང་ནི། སྡེ་པའི་ལྔ་པ་རྣམས་ནམ་མཁའ་ཡིན་པ་ནས་དང་པོ་རྣམས་ས་ཡིན་པའི་བར་དུ་བསྐྱེད་རིམ་བཞིན་ནོ། །ཁམས་ཀྱི་དབང་ལས་དགྲ་གྲོགས་སུ་འགྱུར་ཚུལ་ནི། ནམ་མཁའ་ཀུན་གྱི་གྲོགས་དང་། རླུང་གི་གྲོགས་མེ། བལྟོས་ས་ཐ་དད་པའི་དབང་ལས། དགྲའམ་ཐ་མལ་པ་ཆུ། མེའི་གྲོགས་རླུང་། དགྲ་ས། ཆུའི་གྲོགས་ས། དགྲ་མེ། སའི་གྲོགས་ཆུ། དགྲ་རླུང་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱས་ནས། སྔགས་བསྒྲུབ་པ་ལ་རང་མིང་གི་ཐོག་མ་དང་། རང་གི་ལྷའི་མཚན་སྔགས་གང་ལ་ཡོད་པའི་ཐོག་མ་གཉིས་ཀྱི་གསལ་བྱེད་དགྲར་གྱུར་བ་ལས་ནད་སོགས་དང་། དབྱངས་དགྲར་གྱུར་པ་ལས་འཆི་བ་སྟེ། དེའི་དངོས་གྲུབ་མི་ཐོབ་པར་བཤད་པས་འབྱུང་ཆེན་གྱི་ཚུལ་དང་། སྦྱར་བའི་དགྲ་སྤང་ཞིང་། གྲོགས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་ཆུང་གི་དགྲ་གྲོགས་བརྩི་ཚུལ་ནི། རང་གང་ལ་སྐྱེས་པའི་དུས་སྦྱོར་གྱི་སྐྱེས་སྐར། ལྷ་སོ་སོའི་ས་བོན་དང་བརྩི་བ་ཡིན་ནོ། ། ཀློག་ཚུལ་ནི། དབྱངས་ལ་ཡི་གེ་གཅིག་གི་ལྡང་ཚད་རང་ག་བར་བརྗོད་པ་ཐུང་ངུ་། ཨ་ལྟ་བུ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཡུན་དུ་བརྗོད་པ་རིང་པོ། ཨེ་ལྟ་བུ། གསུམ་གྱི་ཡུན་དུ་བརྗོད་པ་ཤིན་ཏུ་རིང་པོ་སྟེ་ཡི་གེ་ལ་པླུ་ཏས་མཚན་པ་རྣམས་སོ། །
1-39
ཤུདྡྷོ྅ལྟ་བུ། ཐུང་ངུ་ཕྱི་མོ་གཅིག་པ་སྟེ། རིང་པོ་ཕྱི་མོ་གཉིས་པའོ། །པླུ་ཏ་ཕྱི་མོ་གསུམ་པ་ཡིན། ཞེས་སམ། འགྲེང་བུ་ཅན་དང་ན་རོ་ཅན། །རིང་ཆ་ཅན་རྣམས་གཉིས་ཡུན་བཀླག །ཤིན་ཏུ་རིང་བ་གསུམ་ཡུན་སོགས། །ལྷག་མ་གཅིག་ཡུན་ཐུང་བའོ། །ཞེས་པའོ།

因此，文字表达的依托，文字的形状也被解释为在所有五种不可言表的图形中都普遍存在：中央是a字的自性，象征虚空元素的弯刀形状；东方是i字的自性，象征风元素的杖状；南方是ṛ字象征火元素的顿呜或顿音；北方是u字象征水元素的点；西方是ḷ字象征地元素的弯颅形状等。
因此，在印度文字的辅音中，完整的身体由月相和点装饰，从五字元素完整的角度而言，由所有元音汇聚而成vaṃ字，
1-37
其末端，东方是ca组，南方是ṭa组，北方是pa组，西方是ta组，上方是ka组，下方是sa组，这些是辅音不可言表的图形形状。从这些中，风和地为方便与智慧，火和水，虚空和智慧为方便与智慧，所有辅音汇集而依托e字显现，这两者作为所依和能依的结合，被说为八万四千法蕴的总集。
声音构成方式：黑白充满的aḥ aṃ置于后者分离，点在外为月亮，内为精液，在别处象征身。顿呜为太阳、微尘及语。a是罗睺星、中阴意识和意。两个a字之间是u。u字即va。辅音无元音向对方字引导。由世间的临近使用而成就执持。点转为后鼻音，为了依附，基础a中第七合适，加ṅi，ṅi成熟合适，差异义故去掉ṅ，放置命气i。a字和i字合为e。去掉对方字，成就evaṃ。
种类：首先，依组别的大元素之力，a等从喉部生出的是虚空元素，
1-38
同样地，i cu等为风，ṛ ṭu等为火，u pu等为水，ḷ tu等为地元素；各自的小元素是：组别中的第五是虚空，直至第一是地，依次生起。
依元素之力成为敌友的方式是：虚空是一切的朋友，风的朋友是火，从不同参考点来看，敌或平常是水；火的朋友是风，敌是地；水的朋友是地，敌是火；地的朋友是水，敌是风。了解这些后，在修持咒语时，若自己名字的首字与本尊名或咒语首字的辅音成为敌对关系，会导致疾病等；元音敌对会导致死亡；说这样无法获得成就，因此应根据大元素的方式，避开组合的敌对，接受友好。
小元素的敌友计算方法是：根据自己出生时的时轮生星与各本尊的种子字计算。
读法：元音中，一个字的自然发音长度是短音，如a；持续两个长度的是长音，如e；持续三个长度的是极长音，即用pluta标记的字，
1-39
如śuddho'，"短音末尾一个，长音末尾两个，pluta末尾三个。"或者说："带上标和带o标，带长符号的读两拍，极长音读三拍等，其余短音读一拍。"
;


 །ཨི་དང་ཨོ་ལ་ཨེ་ཨི་དང་། ཨོ་ཨུ་ཞེས་པ་དང་། རྀ་ལྀ་སྲོག་ཏུ་ཞུགས་པ་ལ། ཀིར་རི་ཀིལ་ལི་ཞེས་པ་དང་། ཀྲ་ཀླ་ལ་ཨི་ཞུགས་པ་ལ། ཀི་རི་ཀི་ལི་ཞེས་པར་རོ། །གསལ་བྱེད་ལ། གསལ་བྱེད་སྲོག་མེད་ཕྱི་མའི་མགོར་བརྩེགས་པའམ་ཚེག་མེད་ཡར་སྦྱར་བཀླག །ཅེས་པ་བུདྡྷ་ལྟ་བུ། སྡེ་པའི་དང་པོ་དབྱངས་མེད་ཛ། །བོད་ཀྱི་ག་སོགས་བཞིན་ཡར་སྦྱར། །ཞེས་པ། གཙྪ། མཛྫ། ཉ་ཎ་ཡར་སྦྱར་ན་ལྟར་བཀླག །པཉྩ། ཙཎྜ་ལྟ་བུ། །གཞན་སྦྱར་ཕལ་ཆེར་བོད་དང་མཚུངས། སངྒ། ནནྡ་ལྟ་བུ། ས་སྦྱར་བོད་ལྟར་འདོན་པའང་ཡོད། དེ་ཡང་ཡི་གེ་སྔ་མའི་ཆ་ཤས་ཡིན་ན་ཡར་སྦྱོར་བ། ན་མསྟཱ་རཱའི་ས་ལྟ་བུ་དང་། སྔ་མའི་ཆ་ཤས་མིན་ན་མི་སྦྱོར་བ། པཉྩ་སྐནྡྷའི་ས་ལྟ་བུ། ཛ་ལ་ཉ་བཏགས་པ་འགྱའམ་གཉའ་དང་། ཤ་ཥ་ཡར་སྦྱར་བ་ས་དང་མཐུན་པ་དང་། ཡ་བཏགས་འགྲེང་བུ་རིང་ཆ་མེད་པ་ཨ་ནྱ། ཝ་བཏགས་ན་རོ་གཅིག་ཡུན་ཅན་སཏྭ། ཀ་ཁ་ལ་ཡ་བཏགས་པ་བོད་བཞིན། 
1-40
ཤཱཀྱ། ར་ལ་ཡ་བཏགས་པ་ར་ཡར་སྦྱར་བ། ཨཱརྻ། ར་ལ་ཝ་བཏགས་པ་སརྦ། ར་བཏགས་ཕལ་ཆེར་བོད་དང་མཐུན་པར་ཀྲ་གྲ་སོགས། བོད་སྐད་ལ་མེད་པ་བཛྲ་ལྟ་བུ། མིང་ཐོག་སྡེ་པའི་གསུམ་པ་ལ། འ་ཡིས་འཕུལ་བ་ལྟ་བུར་ཀློག་པ། གུ་ཎ། དཱ་ན། ཛི་ན། བཛྲ་ལྟ་བུ། དབུས་མཐར་ཡོད་པ་བོད་དང་མཚུངས་པ། མིང་གི་དཀྱིལ་ན་ཡོད་པ། གངྒཱ་ན་དང་། སརྦ་ན་དང་། མིང་མཐའ་ན་ཡོད་པ་བྷ་ག །གནྡྷརྦ་ལྟ་བུ། བཞི་པ་རྣམས་ཀྱི་གསུམ་པ་ལ། ར་མགོ་ཧ་སྒྲ་ལྡན་པར་བཀླག །གྷ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་སྟུག་ཅིང་བྱིངས་ཆེ་བ་ཧའི་སྒྲ་ཅུང་ཟད་དང་ལྡན་པར་རོ། །ཊའི་སྡེ་པའི་དང་པོ་བཞི་ཏ་སྡེ་ལ་ར་བཏགས་པ་དང་ཆ་མཐུན་པ་ལ་ལྕེ་རྩེ་ཅུང་ཟད་སྟེང་དུ་བཀུག་པའོ། །ཥ་ཡང་ལྕེ་དེ་དང་འདྲ་བ་ལ། ཀྵ་ཁྱ་དང་ཆ་མཐུན་པ་ལས་ལྕེ་རྩེ་སྟེང་དུ་ཅུང་ཟད་བཀུག་པའོ། །གསལ་བྱེད་ལྷག་མ་རྣམས་བོད་དང་མཚུངས་སོ། །རྗེས་སུ་ང་རོ་སྡེ་པ་ལ། །རང་རང་སྡེ་པའི་ལྔ་པར་བཀླག །ཡ་སོགས་བརྒྱད་ལ་ང་རུའོ། །ཤད་ཡོད་ན་ནི་དེ་ཉིད་དང་། །ཤད་མེད་ན་ནི་འོག་མ་དབང་། །རྣམ་བཅད་ནི་རྡུམས་རྡུམས་བཅད་དེ་དྲག་པོར་བཀླག་གོ །ཤ་ཥ་ས་ཕ་རོལ་ཏུ་ནམ་བྱུང་བའི་ཚེ་རྣམ་བཅད་སར་རོ། །ལྕེ་རྩ་དང་མཆུ་ཅན་ལ། 
1-41
ྈྐ་ཝ། ཉྤ་ཝ་ཞེས་པའམ། ཨ་ཀ་ཨ་པ་ཞེས་པར་རོ། །བརྗོད་དུ་མི་རུང་མང་ཉུང་དང་། །བརྩེགས་པ་རང་སྒྲ་དྲན་ཙམ་དུ། །ཕྲལ་བཀླག་དབྱངས་ནི་འོག་མ་དབང་། །འདྲ་གཉིས་བརྩེགས་པའམ་མི་འདྲ་དང་། ཞེས་པ་དུས་འཁོར་གྱི་ཧཾཀཥམལཝརཡདང་། །གདན་བཞིའི་ཀྵམརཡུཾ་ཀྐ་དྷན་ལྟ་བུའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཟུར་མཚོན་པ་ཙམ་སྟེ། །སློབ་དཔོན་གྱི་ངག་ལས་དབྱངས་ལྟར་ལེགས་པར་བསླབ་བོ། །རྒྱུད་སྡེའི་ཚུལ་ལ་ཐུང་རིང་སོགས་དེ་དག་ཀྱང་ཞི་སོགས་ཀྱི་ལས་སོ་སོའི་ཉམས་ཀྱི་དབང་གིས་ཆེས་ཐུང་ངུ་དང་ཆེས་རིང་པོ་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་ཨྱེ་རིང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་ཚད་མས་གཞལ་དུ་མེད་པ་དག་གོ། །།
༄། །ཡི་གེ་འདུས་པའི་མིང་།
གཉིས་པ་ཡི་གེ་འདུས་པའི་མིང་ལ། རང་བཞིན་དབྱེ་བ། འཇུག་ཚུལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། རྟོག་པ་ལ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཙམ་གྱི་སྒྲ་སྤྱི་སྣང་བ་ནི་མིང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ངག་ཏུ་འཐོན་པས་དོན་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་ཀ་བ་དང་བུམ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཚན་གཞི་སྟེ། དེ་དོན་ལ་བློ་གཞོལ་ཞིང་འབབ་པར་བྱེད་པས་ནཱ་མ་སྟེ། བོད་ཀྱི་སྐད་དུ་མིང་ངོ་། །དེ་ཡང་། ཡི་གེ་གཉིས་སམ་མང་འདུས་པས། །དོན་གྱི་ངོ་བོ་རྗོད་བྱེད་པ། །མིང་ཡིན་དོན་ལ་བློ་གཞོལ་ཕྱིར། །ཞེས་པས་སོ།

i和o成为ei和，ou的发音，以及ṛ ḷ作为命气加入时，读作kiri kili等，kra kla中加入i时，读作kiri kili等。对于辅音，
"无命气辅音加在后字之上或无音节点上连读"，如buddha等；"组别第一无元音的ja，如同藏文的ga等向上连读"，如gaccha、majja；"ña ṇa上连如同na读"，如pañca、caṇḍa等；"其他连读大多与藏文相同"，如saṅga、nanda等；"sa连读也有如藏文发音的"。
若是前字的一部分则上连，如namastārā中的sa；若非前字部分则不连，如pañcaskandha中的sa。ja上加ña读作gya或gña，śa ṣa上连读与sa相同，ya加上标无长符号如anya，va加o标读一拍如sattva，ka kha加ya如同藏文，
1-40
śākya。ra la加ya，ra上连，如ārya；ra la加va，如sarva；ra加字大多与藏文相同，如kra gra等；藏语中没有的如vajra。名字开头组别第三音，读如以'a前加，如guṇa、dāna、jina、vajra等；位于中间末尾的与藏文相同；名字中间的，如gaṅgā na和sarva na；名字末尾的如bhaga，gandharva等。
第四组中的第三音，读如ra头带ha声，gha等五个浓厚深重，带有轻微ha声。ṭa组前四个与ta组加ra相似，舌尖稍微上卷。ṣa也与此舌位相似，kṣa与khya相似但舌尖稍上卷。其余辅音与藏文相同。
"后鼻音在组别中，各读为该组第五音，ya等八个读为ṅa。有顿时读其本身，无顿时取决于下字。"顿呜是截断急促有力地读。śa ṣa sa之后出现时，顿呜读sa。舌根音和唇音，
1-41
ṅka va，读作ñpa va或aka apa。
"不适合发音的多少和，叠加按自音稍念，分开读元音取决于下字。同两字叠加或不同"，如《时轮》中的haṃkaṣamalvarayada和《四座法》中的kṣamarayuṃ kka dhan等。
这些仅是大概提示，应从上师口中学习正确发音。在密续传统中，这些短长等也因寂静等各种事业的情感而变成极短或极长发音等，如大威德明王的长āye等，是无法用文法标准衡量的。
文字组合的名词
第二，文字组合的名词包括：本质、分类和应用方式三方面。首先，在分别念中显现为义的本质之声音一般相，是名词的定义；它通过语言表达，表示义的"柱子"和"瓶子"等是名词的事例；因为它使心专注并趣入义而称为nāma（नाम），藏语中称为"ming（名）"。如所说："二或多字合，表义本质者，是名为心入义故。"
;
;


 ། དབྱེ་བ་ལ། 
1-42
ཐུན་མོང་བ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གསུང་རབ་ལ་གྲགས་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། ཀ་བ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་མིང་། དགོས་པ་དང་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་རུང་མེད་རུང་དོན་དེ་ལ་དང་པོར་སྦྱར་བ་བརྡ་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ནས་དོན་དེ་ལ་འདྲ་འབྲེལ་གང་རུང་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་དོན་བརྗོད་པ་ཐ་སྙད་གཉིས་ཡིན་ལ། དེའི་དང་པོ་ལ་འདོད་རྒྱལ་བ་དང་། ཕྱི་མ་ལ་རྗེས་གྲུབ་ཅེས་བྱ་ཞིང་། འདོད་རྒྱལ་བ་ནི་དངོས་མིང་དང་རྣམ་གྲངས་པ་དང་། རྗེས་གྲུབ་བཏགས་མིང་དང་། སྔ་མ་ལ་གཙོ་བོའི་མིང་དང་། ཕྱི་མ་ལ་ཕལ་པའི་མིང་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །རྗེས་གྲུབ་ལ། དངོས་མིང་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པ་མཐུན་པའི་རྗེས་གྲུབ། འདྲ་བ་དང་འབྲེལ་བ་སོགས་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་བཏགས་པ་བཏགས་པའི་རྗེས་གྲུབ། དངོས་བཏགས་གང་དང་མ་འབྲེལ་བ་ལོག་པའི་རྗེས་གྲུབ་སྟེ། དཔེ་ནི་རིམ་པ་བཞིན། བརྡ་དུས་ལས། ཕྱིས་ཀྱི་ཡལ་ག་ལོ་འདབ་ཅན་ལ་ཤིང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། མི་གྱོང་པོ་ལ་ཤིང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཕྱོགས་ལ་ཤིང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན། ཤིང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྤྱི་ལ་འཇུག་པ་རིགས་ཀྱི་སྒྲ་དང་། ཙན་དན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་བྱེ་བྲག་གམ་བསལ་བ་སོ་སོ་ལ་འཇུག་པ་མིང་གི་སྒྲ་གཉིས་སུ་འདུ་བར་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་བཞེད་དོ། །
1-43
ཡང་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུའི་མིང་གིས་བཏགས་པ་ཞི་གནས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་བྱེད་ལ་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བཏགས་པ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུའི་མིང་གིས་བཏགས་པ་ལྷག་མཐོང་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བཏགས་པ་དང་། ཕྱོགས་ལ་ཕྱོགས་ཅན་གྱི་མིང་གིས་བཏགས་པའམ་ཆ་ཤས་ལ་ཚོགས་པའི་མིང་གིས་བཏགས་པ་རས་ཡུག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཚིག་པ་ལ་རས་ཡུག་ཚིག་ཅེས་པ་དང་། རྟེན་ལ་བརྟེན་པའི་མིང་བཏགས་པ་ཀླུ་མ་དྲོས་པ་གནས་པའི་མཚོ་ལ་མཚོ་མ་དྲོས་པ་ཞེས་དང་། གྲོགས་ལ་གྲོགས་ཅན་གྱི་མིང་གིས་བཏགས་པ་འདུན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་སེམས་ལ་འདུན་པར་མིང་བཏགས་པ་ལྟ་བུའོ། །གསུང་རབ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལ་གྲགས་པ་ནི། ཕ་དང་མ་ནི་གསད་བྱ་ཞིང་། །ཞེས་པ་སྲེད་ལེན་ལ་ཕ་མར་བཏགས་པ་ལྟ་བུ་དགོངས་པའི་སྐད་དང་། ཀོ་ཊ་ཁྱཿལ་སོགས་པ་རླུང་བཅུའི་མིང་སོགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུད་སྡེ་ལ་གྲགས་པ་ལྟ་བུ་བརྡའི་སྐད་གཉིས་སོ། ། གསུམ་པ་འཇུག་ཚུལ་ལ། གྲགས་འཇུག་ཐུན་མོང་བ་མཚོ་ལ་སྐྱེས་པའི་པདྨ་ལ་མཚོ་སྐྱེས་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་དང་། མ་གྲགས་ལ་འཇུག་པ་སོ་སོ་བ་མངལ་ནས་སྐྱེས་པའི་མི་ལ་མཚོ་སྐྱེས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། དོན་གཅིག་ལ་མིང་དུ་མ་འཇུག་པ་ཉི་མ་དང་རྟ་ལྗང་ཅན་དང་ཚ་ཟེར་ཅན་ལ་སོགས་པ་ཉི་མ་གཅིག་པུ་ལ་འཇུག་པ་ལྟ་བུ་དང་། 
1-44
མིང་གཅིག་དོན་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་གཽ་ཞེས་པའི་ངག །ཕྱོགས་དང་། ས་དང་། བ་ལང་ལ་སོགས་པ་དོན་དགུ་ལ་འཇུག་པ་ལྟ་བུའོ། །མིང་གི་རྣམ་པར་བཞག་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཐུན་མོང་བ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལས་ཡིན་གྱི། དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་རྒྱུད་སྡེའི་ངེས་པས་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་པ་རྣམས་ནི་ཡི་གེའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ཉིད་དོ།། །།
༄། །མིང་སྦྱོར་བ་ཚིག་བཤད་པ།
གསུམ་པ་མིང་སྦྱོར་བ་ཚིག་བཤད་པ་ལ། མཚན་ཉིད། སྒྲུབ་ཚུལ། དབྱེ་བ། འཇུག་ཚུལ། ཚིག་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྙན་དངགས་བཤད་པ་ལྔ་ལས། དང་པོ་ནི། རྟོག་པ་ལ་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཙམ་སྟོན་པའི་སྒྲ་སྤྱི་སྣང་བ་མཚན་ཉིད་དང་། མཚན་གཞི་ནི། ཙན་དན་གྱི་ཀ་བ་དང་བུམ་པ་བཟང་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་སོགས་སོ། །ཡི་གེ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་ཀྱང་། སློབ་དཔོན་བློ་བརྟན་གྱིས་ཆོས་མངོན་པར། དོན་གྱི་ངོ་བོ་བརྗོད་པ་མིང་། །དེ་ཡི་ཁྱད་པར་སྟོན་པ་ཚིག །གང་ཡང་མི་སྟོན་ཡི་གེའོ།

 ། དབྱེ་བ་ལ། 
1-42
ཐུན་མོང་བ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གསུང་རབ་ལ་གྲགས་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། ཀ་བ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་མིང་། དགོས་པ་དང་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་རུང་མེད་རུང་དོན་དེ་ལ་དང་པོར་སྦྱར་བ་བརྡ་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ནས་དོན་དེ་ལ་འདྲ་འབྲེལ་གང་རུང་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་དོན་བརྗོད་པ་ཐ་སྙད་གཉིས་ཡིན་ལ། དེའི་དང་པོ་ལ་འདོད་རྒྱལ་བ་དང་། ཕྱི་མ་ལ་རྗེས་གྲུབ་ཅེས་བྱ་ཞིང་། འདོད་རྒྱལ་བ་ནི་དངོས་མིང་དང་རྣམ་གྲངས་པ་དང་། རྗེས་གྲུབ་བཏགས་མིང་དང་། སྔ་མ་ལ་གཙོ་བོའི་མིང་དང་། ཕྱི་མ་ལ་ཕལ་པའི་མིང་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །རྗེས་གྲུབ་ལ། དངོས་མིང་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པ་མཐུན་པའི་རྗེས་གྲུབ། འདྲ་བ་དང་འབྲེལ་བ་སོགས་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་བཏགས་པ་བཏགས་པའི་རྗེས་གྲུབ། དངོས་བཏགས་གང་དང་མ་འབྲེལ་བ་ལོག་པའི་རྗེས་གྲུབ་སྟེ། དཔེ་ནི་རིམ་པ་བཞིན། བརྡ་དུས་ལས། ཕྱིས་ཀྱི་ཡལ་ག་ལོ་འདབ་ཅན་ལ་ཤིང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། མི་གྱོང་པོ་ལ་ཤིང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཕྱོགས་ལ་ཤིང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན། ཤིང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྤྱི་ལ་འཇུག་པ་རིགས་ཀྱི་སྒྲ་དང་། ཙན་དན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་བྱེ་བྲག་གམ་བསལ་བ་སོ་སོ་ལ་འཇུག་པ་མིང་གི་སྒྲ་གཉིས་སུ་འདུ་བར་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་བཞེད་དོ། །
1-43
ཡང་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུའི་མིང་གིས་བཏགས་པ་ཞི་གནས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་བྱེད་ལ་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བཏགས་པ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུའི་མིང་གིས་བཏགས་པ་ལྷག་མཐོང་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བཏགས་པ་དང་། ཕྱོགས་ལ་ཕྱོགས་ཅན་གྱི་མིང་གིས་བཏགས་པའམ་ཆ་ཤས་ལ་ཚོགས་པའི་མིང་གིས་བཏགས་པ་རས་ཡུག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཚིག་པ་ལ་རས་ཡུག་ཚིག་ཅེས་པ་དང་། རྟེན་ལ་བརྟེན་པའི་མིང་བཏགས་པ་ཀླུ་མ་དྲོས་པ་གནས་པའི་མཚོ་ལ་མཚོ་མ་དྲོས་པ་ཞེས་དང་། གྲོགས་ལ་གྲོགས་ཅན་གྱི་མིང་གིས་བཏགས་པ་འདུན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་སེམས་ལ་འདུན་པར་མིང་བཏགས་པ་ལྟ་བུའོ། །གསུང་རབ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལ་གྲགས་པ་ནི། ཕ་དང་མ་ནི་གསད་བྱ་ཞིང་། །ཞེས་པ་སྲེད་ལེན་ལ་ཕ་མར་བཏགས་པ་ལྟ་བུ་དགོངས་པའི་སྐད་དང་། ཀོ་ཊ་ཁྱཿལ་སོགས་པ་རླུང་བཅུའི་མིང་སོགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུད་སྡེ་ལ་གྲགས་པ་ལྟ་བུ་བརྡའི་སྐད་གཉིས་སོ། ། གསུམ་པ་འཇུག་ཚུལ་ལ། གྲགས་འཇུག་ཐུན་མོང་བ་མཚོ་ལ་སྐྱེས་པའི་པདྨ་ལ་མཚོ་སྐྱེས་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་དང་། མ་གྲགས་ལ་འཇུག་པ་སོ་སོ་བ་མངལ་ནས་སྐྱེས་པའི་མི་ལ་མཚོ་སྐྱེས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། དོན་གཅིག་ལ་མིང་དུ་མ་འཇུག་པ་ཉི་མ་དང་རྟ་ལྗང་ཅན་དང་ཚ་ཟེར་ཅན་ལ་སོགས་པ་ཉི་མ་གཅིག་པུ་ལ་འཇུག་པ་ལྟ་བུ་དང་། 
1-44
མིང་གཅིག་དོན་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་གཽ་ཞེས་པའི་ངག །ཕྱོགས་དང་། ས་དང་། བ་ལང་ལ་སོགས་པ་དོན་དགུ་ལ་འཇུག་པ་ལྟ་བུའོ། །མིང་གི་རྣམ་པར་བཞག་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཐུན་མོང་བ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལས་ཡིན་གྱི། དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་རྒྱུད་སྡེའི་ངེས་པས་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་པ་རྣམས་ནི་ཡི་གེའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ཉིད་དོ།། །།
༄། །མིང་སྦྱོར་བ་ཚིག་བཤད་པ།
གསུམ་པ་མིང་སྦྱོར་བ་ཚིག་བཤད་པ་ལ། མཚན་ཉིད། སྒྲུབ་ཚུལ། དབྱེ་བ། འཇུག་ཚུལ། ཚིག་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྙན་དངགས་བཤད་པ་ལྔ་ལས། དང་པོ་ནི། རྟོག་པ་ལ་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཙམ་སྟོན་པའི་སྒྲ་སྤྱི་སྣང་བ་མཚན་ཉིད་དང་། མཚན་གཞི་ནི། ཙན་དན་གྱི་ཀ་བ་དང་བུམ་པ་བཟང་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་སོགས་སོ། །ཡི་གེ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་ཀྱང་། སློབ་དཔོན་བློ་བརྟན་གྱིས་ཆོས་མངོན་པར། དོན་གྱི་ངོ་བོ་བརྗོད་པ་མིང་། །དེ་ཡི་ཁྱད་པར་སྟོན་པ་ཚིག །གང་ཡང་མི་སྟོན་ཡི་གེའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是完整的简体中文直译：
分类：
1-42
共同的和不共同的在经典中著名的两类中，第一类中，柱子、瓶子等的名称，无论有无需要和理由，最初应用于该对象的称为"名称符号"，随后依据相似性或关联性等理由来表述意义的称为"术语"，这两者中，前者称为"随意建立"，后者称为"随后确立"，随意建立即是本名和同义词，随后确立即是假名，前者也称为主要名称，后者也称为次要名称。随后确立分为：与本名相符而使用的称为相符的随后确立，以相似和关联等为理由而假立的称为假立的随后确立，与本名或假名都无关的称为相反的随后确立。举例依次为：在命名之后，称有枝叶的后期生长物为"树"，称固执的人为"树"，称方向为"树"等。这些归纳起来，如"树"这样适用于普遍的称为类名词，如"檀香"这样适用于特殊或个别的称为名词，这两类都归入方域狮子（陈那论师）所认可的范畴。
1-43
又如，用果名称因的情况，如以"胜观"命名如理作意的止，用因命名果的情况，如以"各别观察智慧"命名胜观，用整体名称部分的情况或用集合名称部分的情况，如布匹的一部分被烧时称为"布匹烧了"，用所依命名能依的情况，如无热恼龙所居住的湖称为"无热恼湖"，用伴随者命名伴随物的情况，如伴随欲心的心被命名为"欲"等。经典中特别著名的有：如"父母应杀"中，将贪爱和执取称为父母的意趣语言，以及如"ཀོ་ཊ་ཁྱཿ"等十种风的名称等，在密续中特别著名的特殊符号语言这两种。第三，使用方式有：共同的约定用法，如称生长在湖中的莲花为"湖生"；非约定用法的个别情况，如称从胎中出生的人为"湖生"；一义多名的情况，如太阳、绿色马者、热光者等多个名称都用于同一个太阳；
1-44
一名多义的情况，如"གཽ"这个词，可用于语言、方向、大地、牛等九种意义。这些名称的安立都是属于共同的识的方面，而那些本性是智慧方面的，需要通过密续的确定而了知的内容，已在字母部分解释过了。
解说名词组合成句
第三，解说名词组合成句，包括定义、构成方式、分类、使用方式、从句子组合产生的诗歌五个部分。第一，定义：仅仅在分别念中显现表示对象特征的声音普遍相是其定义，实例是："檀香柱子"和"精美瓶子"等表述。这些字母等的定义，如论师智胜在《阿毗达磨》中所说："表达对象本质的是名词，表示其特征的是句子，什么也不表示的是字母。"


 །ཞེས་གསུངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ལ། །ཡི་གེ་མིང་ཚིག་གསུམ་འགལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་པའི་ལུགས་ལ། ནི་པཱ་ཏའི་སྐབས་སུ། ཨ་ཨི་ཨུ་རྣམས་ཡི་གེ་ཡིན་ཏེ་དབྱངས་ཡིག་ཡིན་པས་དང་། མིང་ཡིན་ཏེ་ཁྱབ་འཇུག་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཡིན་པས་དང་། ཚིག་ཡིན་ཏེ་མིང་རྣམ་དབྱེའི་མཐའ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། 
1-45
རྒྱུད་སྡེ་ལ་ཨེ་ཡིག་དབྱངས་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མིང་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ལྡན་དུ་འགྲུབ་པའི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་པའི་ཚིག་ཡིན་པར་གསུངས་པ་སོགས་ཀྱིས་སོ། ། བསྒྲུབ་ཚུལ་ནི། རང་བཞིན་དང་། རྐྱེན་དང་། རྣམ་འགྱུར་གསུམ་ལས། རང་བཞིན་ལ། བྱིངས་དང་རྟགས་གཉིས་སུ་ཡོད་པའི། བྱིངས་ཞེས་པ་ནི་དྷཱ་ཏུ་ཞེས་པའི་སྒྲ་བསྒྱུར་བ་ཏེ། བྱིངས་སམ། ཁམས་སམ། རྒྱུའི་དོན་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། སྔོན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འདིར་བྱིངས་ཞེས་བསྒྱུར་རོ། །དེ་ལ་བྷུ་ཡོད་པ་ལའོ་ཞེས་སོགས་བྱིངས་ཀྱི་གླེགས་བམ་བགྲོད་དགའ་སེང་གེས་བསྒྲིགས་པ་ལ། བྷུ་སོགས་སུམ་སྟོང་བཅོ་ལྔ་ཡོད་ཅིང་། །དེ་དག་ཀྱང་ལེའུ་དགུར་གནས་ཏེ། བྷཱུ་སོགས་དང་། དེ་བཞིན་ཨ་ཏྲ་ཟ་བ་སོགས་དང་། དི་བ་སོགས་དང་། སུ་སོགས་དང་། ཏུད་སོགས་དང་། རུ་དྷ་སོགས་དང་། ཏན་སོགས་དང་། ཀྲཱི་སོགས་དང་། ཙུ་ར་སོགས་རྣམས་སུ་ཡོད་དོ། །དེ་རྣམས་ལ་གླེགས་བམ་ལས་བྱུང་བའི་བྱིངས་ཞེས་བྱ་ཞིང་། མཉྫུ་མདོའི་བྱིངས་སོ་ཞེས་དུ་མ་ཞིག་ལ་མདོ་ལས་བྱུང་བའི་བྱིངས་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ལ། བྱིངས་དེ་དག་ལ་ཀྲྀཏྲ་རྐྱེན་བྱིན་ནས་མིང་དུ་གྱུར་པ་ལ་སླར་ཡང་ཀུན་བཤད་ལས་བྱུང་བའི་སན་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་སྦྱར་བ་རྣམས་ལ་རྐྱེན་གྱིས་བཅོས་པའི་བྱིངས་ཞེས་བྱའོ། །བྱིངས་ལ་དེ་ལྟར་གསུམ་མོ། །རང་བཞིན་གཉིས་པ་རྟགས་སམ་མིང་རྣམ་གྲངས་པ་ཡིན་པས། 
1-46
དེ་ནི་བྱིངས་རྣམ་པ་གསུམ་གང་རུང་ལ་ཀྲྀཏྲ་ལེའུ་དྲུག་པ་ནས་བྱུང་བའི་རྐྱེན་སྦྱར་བས་བྱིངས་ཀྱི་གནས་སྐབས་བོར་ཞིང་། རྣམ་དབྱེ་མ་སྦྱིན་པས་རྣམ་དབྱེ་བོར་བའི་དོན་དང་ལྡན་པའི་སྒྲའི་ཡན་ལག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཏེ། བྱིངས་དང་རྣམ་དབྱེ་བོར་བའི་དོན་དང་ལྡན་པ་རྟགས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བས་སོ། །འདི་ལའང་། སྐྱེས་པའི་རྟགས། བུད་མེད་ཀྱི་རྟགས། མ་ནིང་གི་རྟགས། རྟགས་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པར་ཡོད་དོ། །བྱིངས་ཀྱི་མིང་བོར་ནས་རྟགས་ཀྱི་མིང་ཅན་དུ་བཤད་ལ་དེ་རྣམ་དབྱེ་མ་སྦྱར་བས་ཚིག་གིས་མིང་མ་ཐོབ། བརྗོད་བྱའི་དོན་སྟོན་རུང་དུ་གནས་པ་སྟེ་མིང་གི་ཚོགས་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་རྐྱེན་བཤད་པ་ལ། མིང་ཚིག་གང་ཡང་རུང་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྒྲའི་ཆ་ཤས་ཏེ། དེ་ལ་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ན་བྱིངས་མིང་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཀྲྀཏྲ་ཀྱི་རྐྱེན། བྱིངས་ཚིག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཏི་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན། མིང་ཚིག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སི་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་དང་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །གསུམ་པ་རྣམ་འགྱུར་ནི། རང་བཞིན་དང་རྐྱེན་ཕྲད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡི་གེའི་སྒྱུར་བ་དང་། དབྱེ་བའི་ཚུལ་ཇི་སྙེད་གཅིག་འབྱུང་བ་སྟེ། དཔང་ལོས། རང་བཞིན་རྐྱེན་དང་འབྲེལ་བའམ། །ཡི་གེ་ཙམ་དང་འབྲེལ་བ་ཡི། །བསྒྱུར་དང་དབྱེ་བ་རྣམ་འགྱུར་ཏེ། །ཞེས་དང་། རང་བཞིན་རྐྱེན་དང་རྣམ་འགྱུར་རྣམས། །
1-47
བརྡ་སྤྲོད་གཞུང་གི་བརྗོད་བྱ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ།

以下是完整的简体中文直译：
这是基于所说的解释，字母、名词、句子三者并非相互矛盾。在声明家的传统中，在"ནི་པཱ་ཏ"（不变词）的情况下，"ཨ"、"ཨི"、"ཨུ"既是字母，因为它们是元音字母；也是名词，因为它们是毗湿奴等的名称；又是句子，因为它们是带有格助词的名词。
1-45
在密续中，"ཨེ"字既是元音，又是空性的名称，还是表示"一切法以一切方式成就为具最胜"这一特殊意义的句子，如此等等。构成方式有自性、助缀和变化三种。自性分为词根和词形两类。"词根"是对"དྷཱ་ཏུ"(dhātu)一词的翻译，可用于词根、界或因的意义，古代译师们在此将其译为"词根"。关于这点，如"བྷུ 表示存在"等词根书籍是由顾誐达僧诃（歌悦狮子）编纂的，其中包含བྷུ等三千零十五个词根，分为九章：བྷཱུ等、ཨ་ཏྲ（吃）等、དི་བ等、སུ等、ཏུད等、རུ་དྷ等、ཏན等、ཀྲཱི等、ཙུ་ར等。这些称为"从书籍中产生的词根"，也有许多称为"从文献中产生的词根"，也称为"文殊文献的词根"。在这些词根上加上"ཀྲྀཏྲ"助缀形成名词后，再加上从全解中得来的"སན"等助缀的，称为"经助缀修饰的词根"。词根分为这三种。自性的第二种即词形或同义词，
1-46
它是在三种词根中任何一种上加上第六章出现的"ཀྲྀཏྲ"助缀，从而丧失词根状态，由于未加格助词而丧失格助词，成为具有意义的语言成分。正如所说："丧失词根和格助词而具有意义的是词形。"词形又有阳性词形、阴性词形、中性词形、三性词形等。它失去了词根的名称而被称为词形，因未加格助词，所以未获得句子的名称，但能够表达所诠义，称为"名词组"。第二，解释助缀：能构成名词或句子的语言部分。主要方面有：使词根构成名词的"ཀྲྀཏྲ"助缀，使词根构成句子的"ཏི"等助缀，使名词构成句子的"སི"等助缀，共三种。第三，变化：自性与助缀结合而产生的字母变化和各种分类方式。如班钦所说："与自性、助缀相连，或仅与字母相连的变化和分类称为变化。"又说："自性、助缀和变化，
1-47
是语法论著的所诠内容。"


 ། དབྱེ་བ་ནི། འཆི་མེད་མཛོད་ལས། རྗོད་བྱེད་བསྟན་བཅོས་སྒྲ་ལ་ནི། །སུཔྲ་དང་ཏིང་གི་མཐའ་ཅན་ཚིག །ཅེས་གསུངས་པའི་སྔ་མ་རྟགས་ལ་ཕྱི་མ་རྣམ་དབྱེ་སྦྱིན་པ་མིང་ཚིག་གི་གཞི་མཐུན་པ་དང་། སྔ་མ་བྱིངས་ལ་ཕྱི་མ་ཏི་སོགས་གང་རུང་གི་རྐྱེན་སྦྱིན་པ་ཚིག་ཁོ་ན་ཡིན་པ་གཉིས་སམ། རྣམ་དབྱེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པོའི་རྗེས་དངོས་སུ་གནས་པ་དང་། མི་གནས་པ་ཚིག་སྡུད་བྱས་པ་དང་། ཚིག་སྡུད་བྱས་ཀྱང་ཡོང་མ་བྱས་ཀྱང་ཡོང་བའི་རིགས་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། རྣམ་དབྱེ་བདུན་ལ་གཅིག་ཚིག་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། བོད་པ་ལ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟར། རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་དོན་ཙམ་སྟོན་པ་ཤིང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། གཉིས་པ་ལས་སུ་བྱ་བ་ཤིང་དེ་བྱ་བའི་རྒྱུར་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྲད་དེ། ཤིང་ལ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། གསུམ་པ་བྱེད་པ་པོ་ཤིང་དེ་བྱེད་པ་པོར་སྦྱོར་བ་ཤིང་གིས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། བཞི་པ་དགོས་ཆེད་ཤིང་དེའི་ཆེད་དུ་སྦྱོར་བ་ཤིང་གི་ཆེད་དུ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ལྔ་པ་འབྱུང་ཁུངས་ཤིང་དེ་ལས་འབྱུང་བ་སྟོན་པ་ཤིང་ལས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། 
1-48
དྲུག་པ་འབྲེལ་པ་ཤིང་དེ་དང་འབྲེལ་བར་སྟོན་པ་ཤིང་གི་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། བདུན་པ་གནས་གཞི་ཤིང་རྟེན་ནམ་གནས་སུ་སྟོན་པ་ཤིང་ལ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། བརྒྱད་པ་བོད་པ་ཀྱེ་ཤིང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་རྩ་བ་བརྒྱད་དང་། དབྱེ་བ་དང་པོ་དོན་ཙམ་སྟོན་པ་ལ་ཤིང་ཞེས་པ་གཅིག་ཚིག་དང་། ཤིང་དག་ཅེས་པ་གཉིས་ཚིག་དང་། ཤིང་རྣམས་ཞེས་པ་མང་ཚིག་དང་། དེ་བཞིན་དུ། ཤིང་ལ་ཤིང་དག་ལ། ཤིང་རྣམས་ལ་ཞེས་སོགས་རྣམ་དབྱེ་སོ་སོའི་མཐར་དག་དང་རྣམས་སྦྱར་བས་སོ་སོའི་གཉིས་ཚིག་དང་མང་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་བ་སོགས་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་བྱ་བྱེད་ཅི་རིགས་པས་བྱ་བའམ་འབྲས་བུ་སྟོན་པའི་ཚིག་གཅིག་གཞིར་བྱས་པའི་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་དངོས་དང་། དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་ཅི་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་གསུམ་པོ་དེར་འདུ་བ་ཡིན་ནོ། །མི་གནས་པ་ཚིག་སྡུད་བྱས་པ་ནི། ཚིག་གཉིས་སམ་མང་པོའི་བར་གྱི་རྣམ་དབྱེ་བསྡུས་པ་ནི་འབྲུ་མང་གི་བསྡུ་བ་ཟེར། དཔེར་ན་ལྷ་གང་གི་ཕྱག་ན་པདྨ་དང་ནོར་བུ་ཡོད་པ་དེ་ཞེས་པས། དེ་ལས་གཞན་པའི་ལྷ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ལྟ་བུའི་ལྷ་སྟོན་པ་སྟེ། མ་ཎི་པདྨེ་ཞེས་བསྡུས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཁྱད་པར་སྔོན་པོ་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་ཨུཏྤལ་བསྡུས་པ་ལ། 
1-49
ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་ཞེས་པ་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་བསྡུ་བའམ་ལས་འཛིན་གྱི་བསྡུ་བ་ཟེར། ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་གོང་བཞིན་གྱི་སྟེང་དུ་གྲངས་སྔོན་དུ་ཡོད་པའི་བསྡུ་བ་དེ་ལ། བ་གཉིས་པའམ་གྲངས་སྔ་མ་ཅན་གྱི་བསྡུ་བ་ཟེར། དཔེར་ན་པཉྩ་ག་པཱ་ལ། པཉྩ་སྐནྡྷ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་གཉིས་ལའང་དེའི་སྐྱེས་བུའི་བསྡུ་བ་ཟེར་ལ། དེའི་སྐྱེས་བུའི་བསྡུ་བ་ཙམ་པོ་ནི་གཉིས་པ་ནས་བདུན་པའི་བར་བསྡུ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་གཉིས་པ་བསྡུས་པ་ཆོས་ལ་རྟེན་པ་ལ་ཆོས་བརྟེན་ཞེས་པ་དང་། གསུམ་པ་བསྡུས་པ། སངས་རྒྱས་གྱིས་བསྐྱངས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལྟ་བུ་དང་། བཞི་པ་བསྡུས་པ། མཆོག་གི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་ལ་མཆོག་སྦྱོར་ལྟ་བུ་དང་། ལྔ་པ་བསྡུས་པ། ཆོས་ལས་བྱུང་བ་ལ་ཆོས་འབྱུང་ལྟ་བུ་དང་། དྲུག་པ་བསྡུས་པ། ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ལ་ཆོས་སྒོ་ལྟ་བུ་དང་། བདུན་པ་བསྡུས་པ། ཆོས་ཀྱི་གནས་ལ་ཆོས་གནས་ལྟ་བུའོ། །མིང་གཉིས་སམ་མང་པོའི་བར་དུ་དང་གི་བསྡུ་བ་བྱས་པ་ལ་ཟླས་དབྱེའི་བསྡུ་བའམ་དང་གི་བསྡུ་བ་ཟེར། དཔེར་ན་ཤར་དང་ལྷོ་ལ་ཤར་ལྷོ་ལྟ་བུའོ།

以下是完整的简体中文直译：
分类：
正如《长寿藏》所说："在表诠教义的声音中，带有名词后缀和动词后缀的是句子。"这分为两类：前者是词形加上后者格助词的名词句子共同体，前者是词根加上后者"ཏི"等助缀的纯句子。或者可分为以下三类：直接依附于二十一种格助词后缀的；不依附而进行词组合的；无论是否进行词组合都可行的类型。第一种是将七种格助词以单数等三种区分，分为二十一种，对于呼格又分为三种，共二十四种。这些具体是什么呢？如下：第一格表示仅义，如说"树"；第二格表示所作业，将树作为行为对象的助词，如"在树上"；第三格表示作者，将树连接为作者，如"以树"；第四格表示目的，连接为树的目的，如"为了树"；第五格表示来源，表示从树发出，如"从树"；
1-48
第六格表示关联，表示与树相关，如"树的"；第七格表示处所，表示树为所依或处所，如"在树上"；第八格表示呼唤，如"喂，树"等八种基本格助词。分类的第一种仅表示义的有"树"是单数，"两树"是双数，"诸树"是复数。同样，"在树上"、"在两树上"、"在诸树上"等，在各个格助词后加"两"和"诸"，形成各自的双数和复数等。这样共有二十四种。这些也是根据作业和作者等适当情况，以表示行为或果的一个句子为基础的作业者、作者和业三者，以及根据这些的各种特征归纳为这三类。不依附而进行词组合的是：合并两个或多个词之间的格助词称为"多音节合成"。例如"手持莲花和宝珠的某位神"指的是不同于其他神的观世音菩萨这样的神，合并为"མ་ཎི་པདྨེ"（摩尼帕德美）。将特性"蓝色"和所限定物"莲花"合并为：
1-49
"蓝莲花"，称为特性合成或业持合成。在特性和特性所依的基础上，前面有数词的合成，称为二格合成或前数合成。例如"པཉྩ་ག་པཱ་ལ"（五护）、"པཉྩ་སྐནྡྷ"（五蕴）等。这两种也称为"彼之人"合成，而纯粹的"彼之人"合成是从第二格到第七格的合成。这包括：第二格合成，如"依法"合成为"法依"；第三格合成，如"佛所护持"合成为"佛护"；第四格合成，如"为最胜而精进"合成为"胜精进"；第五格合成，如"从法中生起"合成为"法生"；第六格合成，如"法之门"合成为"法门"；第七格合成，如"法之处"合成为"法处"。将两个或多个名词之间的"与"进行合成称为并列合成或"与"的合成。例如"东与南"合成为"东南"。


 །ཉེར་བསྒྱུར་ཉི་ཤུ་ལ་སོགས་ལ་མི་ཟད་པའི་རྟགས་གང་རུང་སྔོན་དུ་བཞག་ནས་བསྡུ་བ་བྱས་པ་དེ་ལ་མི་ཟད་པའི་བསྡུ་བའམ་གྲངས་མེད་པའི་བསྡུ་བ་ཟེར། 
1-50
དཔེར་ན་ཨུ་པ་སམྤནྣ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ། པྲ་ཏི་མོཀྵ་སོ་སོ་ཐར་པ་ཞེས་པར་རྫོགས་པ་དང་ཐར་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ལ། ཉེ་བ་ནི་དེའི་རྒྱུ་སོ་སོ་བ་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ཡིན་པས་དེ་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། འབྲུ་མང་པོ་དང་ལས་འཛིན་དང་། །བ་གཉིས་པ་དང་དེའི་སྐྱེས་བུ། །ཟླས་དབྱེ་བ་དང་གྲངས་མེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། ། འཇུག་ཚུལ་ནི། མིང་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་བ་ཉིད་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མིང་གི་འཇུག་ཚུལ་ཇི་སྙེད་པར་ཚིག་གི་འཇུག་ཚུལ་དེ་སྙེད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། ཚིག་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྙན་དངགས་ལ། །ལུས་བཤད་པ། རྒྱན་བཤད་པ། སྐྱོན་སེལ་བ་བཤད་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ལྷུག་པ་ཚིགས་བཅད། སྤེལ་མ་གསུམ་ལས། རྐང་པས་མ་བཅིངས་པའི་ཚིག་རྒྱུན་ལ་ནི་ལྷུག་པའམ་རྐྱང་པ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ཡང་རྒྱ་གར་ལ་སྒྲའི་སྦྱོར་བ་དང་མི་འགལ་བར་སྦྱོར་བ་དགོས་ལ། བོད་ལ་དེ་དག་གི་ཆ་མཐུན་སྡེབས་མ་ནོར་ཞིང་གྲོང་ཚིག་གིས་མ་བསླད་པར་སྦྱར་བ་ལ་བྱེད་དོ། །ཚིགས་བཅད་ལུང་ལས་བྱུང་བའི་ཚིགས་བཅད་དང་། །སྙན་དངགས་ཀྱི་གཞུང་ལས་བྱུང་བའི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ལས། ལུང་ལས་བྱུང་བའི་ཚིགས་བཅད་ལ་རྐང་པ་གཅིག་པ་དང་། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བཞི་པ། 
1-51
ལྔ་པ། དྲུག་པའི་བར་དུ་ཡོད་ཅིང་། བདུན་པ་མེད་ལ། བརྒྱད་པ་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པའི་གྲངས་སུ་འཇོག་གོ །དཔེར་ན། བྲམ་ཟེ་ཆུ་ལ་ཇི་ཙམ་ཞིག །ཅེས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་དྲིས་པས་དེའི་ལན་དུ། མི་ཡི་བདག་པོ་པུས་ནུབ་ཙམ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྙན་དངགས་ཀྱི་གཞུང་ལས་བྱུང་བའི་ཚིགས་བཅད་ལ་རྐང་པ་བཞིར་ངེས་ཏེ། མེ་ལོང་ལས། ཚིགས་བཅད་རྐང་བཞི་དེ་ཡང་ནི། བྲྀཏྟ་ཛཱ་ཏི་ཞེས་རྣམ་གཉིས། །དེ་ཡི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ནི། །སྡེབ་སྦྱོར་གཞུང་དུ་ངེས་པར་བསྟན། །རིག་སྟེ་སྙན་དངགས་རྒྱ་མཚོ་ནི། །ཟབ་མོར་བརྒལ་འདོད་རྣམས་ཀྱི་གྲུ། །ཞེས་གསུངས་ལ། རྐང་པ་བཞིར་ལོངས་པ་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའམ་རྐང་ལྡན་ནམ་ཤློ་ཀ་ཞེས་བྱ་ལ། ཚིགས་བཅད་དེ་ལ། བྲྀཏྟ་ཞེས་པ་རྒྱུད་འཕེལ་དང་། ཛཱ་ཏི་ཞེས་པ་སྐྱེས་ལ་གཉིས་ཏེ། རྒྱ་གར་ལ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཡི་གེ་བགྲང་བ་དང་། ཕྱི་མོ་པྲསྟཱ་ར་བགྲང་བ་གཉིས་ཡིན་ལ། བོད་ལ་དེ་དག་གི་ཕྱོགས་མཐུན་གསལ་བྱེད་བགྲང་བ་དང་དབྱངས་བགྲང་བ་གཉིས་ཡིན། དེ་ཡང་། ཡི་གེ་བགྲང་བ་བྲྀཏྟ་ཡིན། །ཕྱི་མོ་བགྲང་བ་ཛཱ་ཏིར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་དང་པོ་བྲྀཏྟ་ལ། མཉམ་པ། ཕྱེད་མཉམ། མི་མཉམ་པ་གསུམ་སྟེ། རིམ་པ་བཞིན་རྐང་པ་བཞི་ཀ་ཡི་གེའི་གྲངས་སོགས་མཚུངས་པ་དང་། རྐང་པ་དང་པོ་དང་གསུམ་པ་མཚུངས་ཤིང་། 
1-52
གཉིས་པ་དང་བཞི་པ་མཚུངས་པ་དང་། རྐང་པ་བཞི་ཀ་མི་མཚུངས་པ་རྣམས་སོ། །རྐང་པའི་ཡི་གེའི་གྲངས་ནི། ཡི་གེ་གཅིག་པ་བརྗོད་པ། གཉིས་པ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ། གསུམ་པ་བར་མ། བཞི་པ་རབ་གནས། ལྔ་པ་ལེགས་པར་རབ་གནས། དྲུག་པ་དབྱངས་སྒྲོགས། བདུན་པ་རབ་དགའ། བརྒྱད་པ་རྗེས་སྔགས། དགུ་པ་བྲྀཧསྟི། བཅུ་པ་འཕྲེང་ལྡན། བཅུ་གཅིག་པ་གསུམ་སྔགས། བཅུ་གཉིས་པ་སྐྱེ་འགྲོ། བཅུ་གསུམ་པ་ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་འགྲོ། བཅུ་བཞི་པ་ནུས་ལྡན། བཅོ་ལྔ་པ་ཤིན་ཏུ་ནུས་ལྡན། བཅུ་དྲུག་པ་ལེགས་སྤྱོད། བཅུ་བདུན་པ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་སྤྱོད། བཅོ་བརྒྱད་པ་བསྟན་འཛིན། བཅུ་དགུ་པ་ཤིན་ཏུ་བསྟན་འཛིན། ཉི་ཤུ་པ་བྱེད་ལྡན། ཉེར་གཅིག་པ་རབ་བྱེད་ལྡན། ཉེར་གཉིས་པ་ཀུན་བྱེད་ལྡན། ཉེར་གསུམ་པ་རྣམ་བྱེད་ལྡན། ཉེར་བཞི་པ་ལེགས་བྱེད་ལྡན། ཉེར་ལྔ་པ་ཤིན་ཏུ་བྱེད་ལྡན། ཉེར་དྲུག་པ་ལྷག་པར་བྱེད་ལྡན་ནོ། །ཉེར་བདུན་ནས་རྒྱུན་ཆགས་དང་རབ་བསགས་ཞེས་བྱའོ།

以下是完整的简体中文直译：
在二十种近转等前面放置任何不尽标记后进行合成的，称为不尽合成或无数合成。
1-50
例如"ཨུ་པ་སམྤནྣ"（近圆满）、"པྲ་ཏི་མོཀྵ"（别解脱），这里的"圆满"和"解脱"是涅槃，而"近"是其个别因——比丘戒，所以它是所诠的主要内容。如此说到："多音节和业持，二格及彼之人，并列和无数合成。"
使用方式：由于名词与特征相关即是句子，因此名词有多少种使用方式，句子就有多少种使用方式。
对于从句子组合产生的诗歌：分为解说体、解说装饰和解说排除缺陷三部分。第一，散文、韵文和混合文这三种。未被诗行约束的文字流称为散文或独立文。在印度需要按照声音的结合而不违规地组合，而在藏地则需要与此相应，不错韵律，不被俗语污染地组合。韵文分为从经典中产生的韵文和从诗歌论著中产生的韵文两种。从经典中产生的韵文有一行、二行、三行、四行、
1-51
五行、六行，没有七行，八行以上列为第二种韵文类别。例如，"婆罗门水有多少？"这一韵文提问，其回答是："人类之主啊，只到膝盖。"从诗歌论著中产生的韵文确定为四行，如《明镜》中所说："韵文四行，分为两种，布里塔和札提。其所有扩展，都在韵律论中确定说明。了解这些，是那些想要渡越深广诗歌海洋者的船只。"四行齐全的称为韵文或具足句或诗颂。这些韵文又分为"布里塔"（སྲྀཏྟ）即递增和"札提"（ཛཱ་ཏི）即生类两种。在印度分别是计数字母和计数本母两种，而在藏地则是相应的计数辅音和计数元音两种。如所说："计数字母是布里塔，计数本母是札提。"这些中的第一种布里塔分为相等、半相等、不相等三种，依次是四行的字母数等相同，第一行和第三行相同，
1-52
第二行和第四行相同，以及四行都不相同。诗行的字母数量有：一个字母的称为"言说"，二个的称为"随言"，三个的称为"中等"，四个的称为"安住"，五个的称为"善安住"，六个的称为"音响"，七个的称为"极喜"，八个的称为"随赞"，九个的称为"布里哈斯提"，十个的称为"具鬘"，十一个的称为"三赞"，十二个的称为"生行"，十三个的称为"极生行"，十四个的称为"具力"，十五个的称为"极具力"，十六个的称为"善行"，十七个的称为"极善行"，十八个的称为"持教"，十九个的称为"极持教"，二十个的称为"具作"，二十一个的称为"极具作"，二十二个的称为"普具作"，二十三个的称为"遍具作"，二十四个的称为"善具作"，二十五个的称为"极具作"，二十六个的称为"特具作"。二十七以上称为"相续"和"极积"。


 །གཉིས་པ་ཛཱ་ཏི་ལ། རྒྱ་གར་བའི་ལུགས་ལ། འཕགས་མ། རོ་ལངས་མ། ཕྱི་མོ་མཉམ་པའི་ཛཱ་ཏི་དང་གསུམ་ཡིན་ལ། བོད་ལ་དེ་དག་གི་ཕྱོགས་མཐུན་རྐང་པ་བཞི་ཀ་དབྱངས་མི་མཉམ་པ་དང་། ཕྱེད་མཉམ་པ་དང་། བཞི་ཀ་མཉམ་པ་རྣམས་སོ། ། གཉིས་པ་རྒྱན་བཤད་པ་ནི། སྦྱར་བ་རབ་དང་མཉམ་ཉིད་དང་། །སྙན་དང་ཤིན་ཏུ་གཞོན་པ་དང་། །
1-53
དོན་གསལ་བ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ། །བརྗིད་དང་མཛེས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན། །ཞེས་པའི་རྒྱན་བཅུ་རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་པ་ལྷོ་ཕྱོགས་པ་ལ་སོ་སོར་གྲགས་པས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱན་དང་། ཐུན་མོང་བ། རང་བཞིན་བརྗོད་དང་དཔེ་དང་ནི། །གཟུགས་ཅན་གསལ་བྱེད་བསྐོར་བ་དང་། །འགོག་དང་དོན་གཞན་བཀོད་པ་དང་། །ལྡོག་པ་ཅན་དང་སྲིད་པ་ཅན། །བསྡུས་དང་ཕུལ་བྱུང་རབ་བརྟགས་དང་། །རྒྱུ་དང་ཕྲ་མོ་ཆ་དང་རིམ། །དགའ་དང་ཉམས་ལྡན་གཟི་བརྗིད་ཅན། །རྣམ་གྲངས་བརྗོད་པ་ཀུན་ཏུ་ཕན། །རྒྱ་ཆེ་བསྙོན་དོར་སྦྱར་བ་དང་། །ཁྱད་པར་མཚུངས་པར་སྦྱར་བ་དང་། །འགལ་དང་སྐབས་མིན་བསྟོད་པ་དང་། །ཟོལ་བསྟོད་ངེས་པར་བསྟན་པ་དང་། །ལྷན་ཅིག་བརྗོད་དང་ཡོངས་བརྗེས་ཤིས། །རབ་སྤེལ་དེ་ནས་དགོངས་པ་ཅན། །འདི་དག་ཚིག་རྣམས་དག་གི་ནི། །རྒྱན་དུ་སྔོན་གྱི་མཁས་པས་བསྟན། །ཞེས་པ་དོན་རྒྱན་དང་། ཟུང་ལྡན་བྱ་དཀའི་ཁྱད་པར་དང་། །དབྱངས་སོགས་ངེས་པའི་བྱ་དཀའ་ལ། །རྣམ་གྲངས་དབྱེ་བ་དུ་མ་ཡོད། །ཅེས་པ་སྒྲ་རྒྱན་དང་། །ཀུན་ཚོགས་སོགས་བཅུ་དྲུག་གབ་ཚིག་གི་རྒྱན། རྒྱ་གར་པ་ལ་མཁས་པའི་ཁ་རྒྱན་དུ་གྲགས་པ་རྣམས་ཏེ། བོད་ལ་འགའ་ཞིག་སྒྲ་རྒྱན་ཇི་བཞིན་པ་སྦྱར་དུ་མེད་ཅིང་། དོན་རྒྱན་རྣམས་སྦྱར་དུ་ཡོད་དོ། ། གསུམ་པ་སྐྱོན་སེལ་བ་བཤད་པ་ནི། དོན་ཉམས་དོན་འགལ་དོན་གཅིག་པ། །
1-54
ཐེ་ཚོམ་ཅན་དང་རིམ་པ་ཉམས། །སྒྲ་དམན་གཅོད་མཚམས་ཉམས་པ་དང་། །སྡེབས་སྦྱོར་ཉམས་དང་མཚམས་སྦྱོར་བྲལ། །ཡུལ་དུས་སྒྱུ་རྩལ་འཇིག་རྟེན་དང་། །ལུང་རིགས་དག་དང་འགལ་བ་སྟེ། །སྐྱོན་བཅུ་དེ་དག་སྙན་དངགས་ལ། །སྙན་དངགས་མཁན་གྱིས་རྣམ་པར་སྤང་། །ཞེས་སོ། །ཞར་ལ་སྙན་དངགས་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མངོན་བརྗོད་དེ། ཐུབ་དབང་། ཟས་གཙང་སྲས། ཉི་མའི་གཉེན། བུ་རམ་ཤིང་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཉི་མ་ལ། རྟ་བདུན་པ། པདྨའི་གཉེན། ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་དང་། ཟླ་བ་ལ་བསིལ་ཟེར་ཅན། བདུད་རྩིའི་འོད། ཀུ་མུཏ་གཉེན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྙན་དངགས་ལ་བརྟེན་ནས། དོན་ཚན་སོ་སོ་བ་སྟོན་པའི་ལེའུས་བཅད་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱེད་པས་བཅིངས་པའི་མདོ་རྒྱུད་བསྟན་བཅོས་དགོས་པ་དང་གང་ཟག་གི་དབང་པོའི་རིམ་པ་སོགས་ལ་བལྟོས་ནས་གཞུང་སོ་སོར་བཞག་པ་རྣམས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།། །།
༄། །ཚིག་ཚོགས་པའི་རྒྱུད་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ།
བཞི་པ་ཚིག་ཚོགས་པའི་རྒྱུད་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་ནི། བརྗོད་བྱའི་དོན་གོ་བར་བྱེད་པའི་འཇུག་ཚུལ་ཐུན་མོང་གི་བསྟན་པ་ལ་སྤྱིར་གྲགས་པའི་མཐའ་དྲུག་སྟེ། རྗོད་བྱེད་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་དང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པ་གཉིས། བརྗོད་གཞི་གཙོ་བོ་དགོངས་པ་ཅན་དང་དགོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་གཉིས། བརྗོད་དོན་གཙོ་བོ་དྲང་དོན་ངེས་དོན་གཉིས་རྣམས་སོ།

以下是完整的简体中文直译：
第二，札提分类：
在印度的传统中，有"圣女"、"起尸女"、"本母相等的札提"三种；而在藏地，与之相应的是四行全部元音不相等、半相等和全部相等这几种。第二，解说装饰：
"最上结合及平等，
悦耳且极年轻美，
1-53
义理明晰且广大，
庄严美丽与禅定。"
这十种装饰因在印度东方与南方各自著名而为不共装饰，共同装饰有："描述自性与比喻，赋形修饰与环绕，遮止与他义安立，反义修饰与可能，简略与超胜假设，因缘与微细分次，欢喜与具情威严，同义表述与普益，广大拒疑与结合，特殊平等之结合，矛盾非时之赞颂，假赞与确定宣说，同时宣说与全换，遍增及后隐义具，这些都是词句的装饰，为古代智者所宣示。"这些是义装饰；
"双关难作的特殊，音等确定的难作，有多种分类和差别。"这些是声装饰；
"全集"等十六种隐语装饰，在印度著名为学者的口头装饰。在藏地，声装饰有些无法完全应用，而义装饰则可以应用。第三，解说除去过失：
"义损义违与义同，
1-54
疑惑和次第错乱，词卑断处损坏及，韵律损坏脱连接，地时技艺世间及，经典理论相违背，这十种过失在诗歌，诗人应当完全断除。"
附带说明诗歌必需的同义词典，如"能仁"、"净饭子"、"日亲"、"甘蔗族"等是佛的称号；"七马者"、"莲花亲"、"虚空宝"等是太阳的称号；"凉光者"、"甘露光"、"白莲友"等是月亮的称号，如是等等。依靠这样的诗歌，以各个论题说明的章节区分，以品章约束的经续论著，根据需求和根器高低等，建立了各种不同的论著。
组合句子流转的方式
第四，组合句子流转的方式：在能使所诠义被理解的入门方式中，共同教法广为人知的六边，即：以能诠为主的如言和非如言两种，以所诠基为主的有隐义和无隐义两种，以所诠义为主的权义和实义两种。


 །
1-55
དང་པོ་ནི། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་བསྟན་ལས་བརྗོད་བྱའི་དོན་ཏེ། གཞན་ལ་བལྟོས་མེད་དུ་གོ་ནུས་པ། སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཁྲིམས་ཀྱིས་བདེ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ལ་བརྡ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་དང་ཡི་གེ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། འཇིག་རྟེན་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་ཀ་ལ་མ་གྲགས་པ་དགོངས་པའི་སྐད་ཀྱིས་གསུངས་པ་དང་། བརྡའི་སྐད་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ཡི་གེ་བསྣན་པ། ཕྱིས་པ། གཞན་དུ་བསྒྱུར་བ་སོགས་ཏེ། རིམ་པ་བཞིན། དེ་ཧ་ཨུཏྲ་བྷ་ཝ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཝ་ཞེས་ལུས་ལས་འབྱུང་བས་ལྷ་ཞེས་པའི་ངེས་ཚིག་ཏུ་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དང་། གཉིས་པ་རཱ་ཛ་པུ་རུ་ཥ་ཞེས་པ་རྒྱལ་པོའི་སྐྱེས་བུ་ལ་རྣམ་དབྱེ་དྲུག་པ་ཕྱེས་པ་ལྟ་བུ། གསུམ་པ་ཐིག་ལེ་སྟོང་པ་ཡི་གེ་བརྒྱ། །ཞེས་པའི་སྐད་དོད་ཤ་ཏའི་ཤ་ཥ་རུ་བསྒྱུར། ཏ་ལོག་པར་བསྒྱུར་ནས་སྲོག་ཕྲལ་བས་ཥ་ཊ་ཅེས་བསྒྱུར་ནས། ཐིག་ལེ་སྟོང་པ་ཡི་གེ་དྲུག །ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གསུམ་པ་དགོངས་པ་ཅན་ནི། །དངོས་བསྟན་གྱི་བརྗོད་དོན་དགོངས་གཞི་ལ་བལྟོས་ནས་གོ་དགོས་པ་སྟེ། འདི་ལ་དབྱེ་ན་མུ་སྟེགས་ཅན་གཞུག་པའི་ཕྱིར། བདག་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་གཞུག་པ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་དགོངས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་མཚན་ཉིད་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། 
1-56
སངས་རྒྱས་ལ་བརྙས་ན་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་གཉེན་པོ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་སྟེ། འདི་ལ་ཡང་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་དང་། དོན་གཞན་ལ་དགོངས་པ་དང་། དུས་གཞན་ལ་དགོངས་པ་དང་། གང་ཟག་གི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་པ་བཞིའོ། །དང་པོ་ནི། སངས་རྒྱས་ལ་བརྙས་པའི་གཉེན་པོར་ཚོགས་གཉིས་མཉམ་པ་ལ་དགོངས་ནས་ང་ཉིད་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་གཟིགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་སྦྱིན་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་བསྔགས་པ་ལྟ་བུ། གསུམ་པ་དུས་གཞན་དང་གཞན་ལ་དགོངས་ནས་མི་འཁྲུགས་པའི་ཞིང་དུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་ན་དེར་སྐྱེའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། བཞི་པ་དོན་སྨྲ་པའི་བསམ་ངོ་དང་བསྟུན་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཆགས་པ་ལ་རྡུལ་ཕྲན་འདུས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་རྣམ་གཞག་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་སོ།

以下是完整的简体中文直译：
1-55
第一，能诠的直接显示所诠义，即无需依赖他法就能理解的，如"布施得受用，持戒得安乐"等。第二分为以名号为主和以字母为主两类，第一是世间和论著两者都不知晓的隐义语言所说和符号语言所说。第二是增加字母、删除字母、变更字母等，依次如：因为是"དེ་ཧ་ཨུཏྲ་བྷ་ཝ"，所以将"དེ་ཝ"解释为"从身体产生"而定义为"天神"的情况；第二，如"རཱ་ཛ་པུ་རུ་ཥ"（王人）中分析第六格表示"国王的人"；第三，如"明点空性百字明"中，将梵文"ཤ་ཏ"（百）的"ཤ"变为"ཥ"，"ཏ"颠倒变形后分离元音，转为"ཥ་ཊ"（六），成为"明点空性六字明"等。第三，有隐义：所显示的表述义需依赖隐义基础才能理解。这分为：为引导外道而说有"我"等的引导隐义表达；针对三自性而说"一切法无自性"等的特性隐义表达；
1-56
针对轻视佛陀等的对治而说的对治隐义表达。这又分为平等性隐义、他义隐义、他时隐义和补特伽罗意乐隐义四种。第一，作为轻视佛陀的对治，针对两种资粮平等而说"我即毗婆尸佛"等。第二，作为执著戒律为最上等的对治，将布施赞为胜过戒律等。第三，针对不同时期而说"若发愿往生不动佛土，则得往生"等。第四，顺应实事论者的想法，说明世界形成时微尘聚合为先导等外在事物的安立等。


 །འདིར་ལྡེམ་པོ་ནི་འཁྱོག་པོའི་དོན་ཡིན་ལ། མཐའ་དྲུག་གི་ཡ་གྱལ་གྱི་དགོངས་པ་ཅན་དང་། ལྡེམ་དགོངས་ཀྱི་ཡ་གྱལ་གྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་སོགས་དེང་སང་ནོར་བ་ཤས་ཆེ་བར་སྣང་བས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་མ་འཁྲུལ་པའི་ངེས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་གལ་ཆེ་བར་སྣང་ངོ་། །བཞི་པ་ནི། དངོས་བསྟན་གྱི་བརྗོད་དོན་དགོངས་གཞི་ལ་བལྟོས་མེད་དུ་གོ་དགོས་པ་སྟེ། 
1-57
གནས་ཚུལ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་ནི། བརྗོད་དོན་གཙོ་ཆེ་བའི་དབང་ལས། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་དོན་དམ་བདེན་པ་གཙོ་བོར་བཏོན་པ་ལ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བྱ་བ་སྤྱིར་གྲགས་པ་ཡིན་ལ། ཞིབ་མོར་ན་ལམ་དང་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་མ་དག་པ་དང་དག་པའི་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཕྱི་རོལ་པ་དང་ནང་པ། བསམ་སྦྱོར་དམན་མཆོག་གི་ཆས་དབྱེ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་ཆུང་ངུ་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་སྤྱི་དོན་དང་སྦས་དོན་གྱིས་ཕྱེ་བས་མདོ་སྔགས། སྔགས་ལ་ཡང་མི་ཟབ་པ་དང་ཟབ་པའི་ཆོས་རྒྱུད་སྡེ་ཕྱི་ནང་། བླ་མེད་ཉིད་ལ་ཡང་ཐབས་ཤེས་གཙོ་ཆེ་ཆུང་གིས་རྒྱུད་སྡེ་ཕ་མར་དབྱེ་བ་དང་། ཐམས་ཅད་གཉིས་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བཤད་པའི་ཚུལ་གཉིས། དེ་དག་རེ་རེ་ལའང་ཐུན་མོང་དང་མཆོག་གི་སྒོ་ནས་བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས། རྫོགས་རིམ་ཉིད་ལ་ཡང་མཚན་མ་དང་བཅས་པ་དང་མཚན་མ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་སྤྲོས་མེད་དང་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་མེད་གཉིས་ཏེ། ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ལ་བལྟོས་ནས་སྔ་མ་སྔ་མ་བརྗོད་དོན་དྲང་དོན་དང་བརྗོད་གཞི་དགོངས་པ་ཅན་དང་། སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་བལྟོས་ནས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་བརྗོད་དོན་ངེས་དོན་དང་བརྗོད་གཞི་དགོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་བཞག་པ་རྣམས་སོ། །
1-58
རྒྱུད་སྡེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཇུག་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་ལ་བཞི་སྟེ། ཡི་གེའི་དོན་དང་། སྤྱིའི་དོན་དང་། སྦས་པའི་དོན་དང་། མཐར་ཐུག་པའི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ནི། དངོས་བསྟན་གྱི་བརྗོད་དོན་སྒྲ་དོན་ལ་ཞུགས་ནས་བཤད་པ་སྟེ། མ་ན་ཡིད་དང་། ཏྲ་ཡ་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པས་ན་སྔགས་སོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི། དངོས་བསྟན་གྱི་བརྗོད་དོན་རིགས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་བཤད་པ་སྟེ། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། ཞེས་སྡུད་པ་པོས་སྦྱར་བའི་ཚིག་དང་འབྲེལ་བ་ལྟ་བུ། གསུམ་པ་ནི། དངོས་བསྟན་གྱི་བརྗོད་དོན་གཞན་དང་གཞན་དུ་ལུང་གིས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་བཤད་པ་སྟེ། རྒྱུད་ནི་རྒྱུད་གཞན་དག་གིས་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། དབྱེ་ན། ལུང་དོན་རིགས་པས་བཤད་པ། ལུང་དོན་ལུང་གིས་བཤད་པ། ལུང་དོན་མན་ངག་གིས་བཤད་པ་དང་གསུམ་མོ། ། བཞི་པ་དངོས་བསྟན་གྱི་བརྗོད་དོན་གནས་ཚུལ་ཡིན་ལུགས་མངོན་སུམ་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་བཤད་པ་སྟེ། འཆད་པ་པོ་ང་ཆོས་ཀྱང་ང་། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་དང་པོ་གཉིས་དྲང་དོན། ཐ་མ་གཉིས་ངེས་དོན་ཏེ། མཐའ་དྲུག་ལ་བཤད་པ་འདི་མ་ཞུགས་པ་ཐུན་མོང་གཙོ་ཆེ་བའི་ཚིག་བཤད་དམ་ཚོགས་ལ་བཤད་པའོ། །འདི་བཞི་ཞུགས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གཙོ་ཆེ་བ་སྦས་བཤད་དམ་སློབ་མ་ལ་བཤད་པ་ཞེས་བྱའོ། །
1-59
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འགྲེལ་པ་ལས་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ཕྱི་ནང་གཞན་གསུམ་གྱིས་སྟོན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱི་ནི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གཞག་དང་། ནང་ནི་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དང་། གཞན་ནི་ཕྱི་ནང་གི་འཛིན་པ་བཤིག་པ་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མེད་པའི་ངེས་པར་བཤད་པ་སྟེ། དང་པོ་དྲང་དོན། བར་པ་ངེས་དོན། ཐ་མ་དྲང་ངེས་ལས་འདས་པའི་ཆོས་སུ་བཞག་པའོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐོབ་བྱ་མཐར་ཐུག་གཅིག་གི་ཆེད་དུ་སྦྱོར་བ་གཅིག་པ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ངེས་འབྱུང་ལ། །ཐེག་པ་གཅིག་གི་འབྲས་བུར་གནས། །ཞེས་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཟུང་འཇུག་གི་ཐེག་པར་བགྲོད་པ་གཅིག་པར་རིགས་པས་ཡང་དག་པར་བསྡུད་པ་དང་། ཆོས་ཡང་དག་པར་སྤྲོ་བའི་ཚུལ་ལ་བདག་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的简体中文直译：
这里"隐晦"是曲折义，作为六边中的有隐义和隐义表达中的平等性隐义等，现今看来多有错误，因此理解总体和特殊不混淆的确定性极为重要。第四，直接显示的表述义无需依赖隐义基础就能理解，
1-57
如"正确见到实相者得解脱"等。权义和实义是：从所诠义为主的角度，通常是分别以世俗谛和胜义谛为主要强调的内容。详细而言，道和道果有染污与清净的差别，外道与内道，思行低劣与殊胜的差别分为小乘和大乘，大乘又以共同义和隐密义区分为显密，密又以不甚深和甚深法分为外内续部，无上部本身又以方便智慧侧重不同分为父续母续，以及将一切解释为无二一体的方式。每一种又以共同和殊胜角度分生圆二次第，圆满次第本身又以有相和无相角度分为无戏论和极无戏论二种。后者相对于前者，前者是所诠权义和所诠基隐义，前者相对于后者，后者是所诠实义和所诠基无隐义。
1-58
特殊进入不共密续部的方式分四：字义、总义、隐义和究竟义。第一，直接表述的所诠义入于声义而解释，如"མ་ན"是意，"ཏྲ་ཡ"是保护，故称为咒语。第二，直接表述的所诠义通过理论确立而解释，如"如是我闻一时"与结集者相关的词语等。第三，直接表述的所诠义通过不同经典确立而解释，如"续部应由其他续部理解"等。分类有：经义以理论解释，经义以经典解释，经义以口诀解释三种。第四，直接表述的所诠义通过直接体验实相而确立解释，如"讲解者是我，法也是我"等所说。其中前两种是权义，后两种是实义，未涵盖这六边解释的是以共同为主的文字解释或众解释。涵盖这四种的是不共为主的隐义解释或弟子解释。
1-59
菩提萨埵注释中说续部义由外内他三方面显示，其中外是世界等的安立，内是金刚身语意三者，他是破除内外执著一切无别的确定，其中第一是权义，中间是实义，最后是超越权实的法。通过如是了解，善逝一切教法都是为了一个究竟所得而结合一致，"三乘决定出离中，住于一乘之果位"，所有乘都通过正理真实汇集为趋向双运乘一体，并成为真实弘法方式的主人。


 །བདག་བློ་གདོང་བཞིའི་ཞལ་གྱི་པད་ཚལ་ནས། །དབྱངས་ཅན་ངང་པའི་བུ་མོ་འཕུར་བ་འདི། །གང་དུ་རོལ་པའི་ཁ་ཡི་ཆུ་ཀླུང་དག །མཁས་རྣམས་རྣ་བ་བྲོད་བྱེད་བདུད་རྩིར་འགྱུར། །སོམ་ཉིའི་སྲིན་བུ་མང་པོས་ཁོང་བརྣག་པའི། །མཁས་རློམས་ཆུ་སྐྱར་སྒྱུ་མའི་རྗེས་འཁྱམས་ནས། །ཚིག་རྙོག་བཀོད་ཆུའི་དྲི་ངས་འཚོ་བ་ཡི། །བྱིས་པའི་སྙིང་རྣམས་དེ་ལ་དགའ་བ་ཅི། །སྙིགས་དུས་མི་དཔོན་ཤཱིརྵའི་འཁྲི་ཤིང་ནི། །གྱ་གྱུའི་ཡལ་འདབ་ཅན་དང་བྲལ་གྱུར་པའི། །
1-60
པད་དཀར་ཁུ་བྱུག་ཆོས་སྤྱོད་མི་དབང་གི །དད་པའི་ནི་ཙུ་ལ་ཕང་གར་བགྱིད་དོ།

以下是完整的简体中文直译：
我的智慧四面佛颜莲丛中，
文殊天鹅少女展翅飞翔，
所到之处口中流泻的江河，
成为智者耳闻欢喜的甘露。
为众多疑虑虫豸内心啃噬，
自诩智者水獭追逐幻象，
靠着混浊词句之水气味生存，
愚童之心何以对此生欢喜？
浊世官员头颅上的攀缘藤，
已然脱离曲折枝叶之时，
1-60
白莲布谷鸟行持正法之君王，
对信仰之鸟巢以手呵护。


 །ངུར་སྨྲིག་ངོམ་པའི་ཆུ་བྱ་མ་ཡིན་ཞིང་། །རྨོངས་པ་མགོ་བསྐོར་མགྲིན་པ་མི་ཁྲ་ཡང་། །ལུང་རིགས་ཤེས་པའི་སྤུ་མདངས་རྒྱས་གྱུར་པས། །དྲང་ངེས་ནམ་དུས་འབྱེད་པའི་བྱ་རྒྱལ་ཐོབ། །རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་རྒྱུད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའི་སྤྱི་དོན་མཁས་པའི་ཁ་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ། ལུང་རིགས་སྨྲ་བའི་དགེ་སློང་པདྨ་དཀར་པོས། མཁར་ཆུའི་སྔགས་གྲྭ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་མཁོ་མཐིང་ལྷ་ཁང་གི་གཟིམས་ཁང་ལྷུན་གྲུབ་བདེ་ཡངས་སུ་བྲིས་པའི་ཡི་གེ་པ་ནི་དཀར་པོ་ཆོས་ལུང་པ་ངག་དབང་བརྩོན་འགྲུས་བཟང་པོས་བྲིས་པ་འདིའི་དགེ་བས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབྱངས་ཅན་གྱི་གནས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག། །།མངྒ་ལཾ།།



以下是完整的简体中文直译：
非是炫耀袈裟的水鸟，
亦非迷惑头脑的彩颈，
因为经论知识的光泽丰满，
获得分辨权实时机的鸟王。
能诠词语流派详解总义智者口饰这一著作，由通达经论的比丘白莲，为卡曲密咒学院学徒们，于科廷寺院寝殿任运成就安乐殿撰写。笔者是噶波却龙巴昂旺尊珠桑波。愿此善业使一切众生获得文殊菩萨之处。吉祥！


